Non afektif psikoz olgularında intihar düşüncesinin sosyodemografik özellikler ve klinik değişkenler ile ilişkisi: Altı aylık izlem çalışması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BURCU GÜLTEKİN ALTINOK
Danışman: Özcan UZUN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada non afektif ilk atak psikoz olgularında sosyodemografik özellikler ve klinik değişkenlerin tespit edilmesi, 6 aylık izlemde olguların klinik değişkenleri ile intihar düşüncesi değişimleri arasındaki ilişkinin saptanması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Kliniğinde ayaktan ya da yatarak tedavi gören ve çalışmaya dahil edilme kriterlerine uygun olan 26 non afektif ilk atak psikoz olgusu dahil edildi. Tüm katılımcılara ilk görüşmede tanı amacıyla DSM-5 için Yapılandırılmış Klinik Görüşmenin Klinisyen Versiyonu (SCID-5/CV), yarı yapılandırılmış sosyodemografik özellikler ve klinik değişkenler veri formu, psikotik belirtiler ve belirti şiddetlerinin belirlenmesi amacıyla Pozitif ve Negatif Sendrom Skalası (PANSS) ve Klinik Global İzlenim Ölçeği (CGI), intihar düşüncesinin belirlenmesi amacıyla İntihar Olasılığı Ölçeği uygulanarak ilk görüşme sonlandırıldı. Devam eden aylık görüşmelerde olgular Pozitif ve Negatif Sendrom Skalası (PANSS), Klinik Global İzlenim Ölçeği (CGI) ve İntihar Olasılığı Ölçeği (İOÖ) ile takip edildiler. Elde edilen veriler, veri setine kaydedilerek uygun istatistiki analizler uygulandı. Bulgular: Olguların sosyodemografik özelliklerine bakıldığında; erkek, boşanmış, herhangi bir işte çalışmayan, sigara ve madde kullanımı olan, geçmişte psikiyatrik tanı almış, ailesinde psikiyatrik hastalık bulunan ve geçmişte intihar girişiminde bulunan olguların 6 aylık ortalama İntihar Olasılığı Ölçeği (İOÖ) puanlarının anlamlı düzeyde yüksek olduğu bulundu. Olguların aylık görüşmelerdeki Pozitif ve Negatif Sendrom Skalası'nın (PANSS) pozitif sendrom alt ölçeği puanları ile İOÖ puanları başlangıçta ilişkili değil iken 2.ayda orta derecede ve 4.aydan itibaren de güçlü derecede pozitif yönde ilişkili bulundu. PANSS negatif sendrom alt ölçeğinin İOÖ ile ilişkisine bakıldığında aralarında başlangıçta ilişki bulunmazken, 3.aydan 6.aya kadar pozitif yönde ve orta derecede bir ilişki saptandı. PANSS genel psikopatoloji alt ölçeği ile İOÖ puanları karşılaştırıldığında aralarında ilk karşılaşmadan son muayeneye kadar pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulundu ve bu ilişkinin 4.aya kadar orta derecede, 4.aydan itibaren güçlü derecede olduğu görüldü. Olgularda aylık görüşmelerdeki Klinik Global İzlenim Ölçeği (CGI) -Hastalık Şiddeti alt başlığı ile İOÖ başlangıçta ilişkili değil iken 2.ayda orta derecede ve 3.aydan itibaren de güçlü derecede pozitif yönde ilişkili bulundu. CGI-Düzelme alt başlığının İOÖ ile ilişkisine bakıldığında ise aralarında başlangıçta ilişki bulunmazken, 3.aydan 6.aya kadar pozitif yönde orta derecede ilişkili bulundu. Sonuç: Non afektif ilk atak psikoz olgularında erkek cinsiyet, boşanmış olmak, herhangi bir işte çalışmamak, sigara ve madde kullanmak, geçmişte psikiyatrik tanı almak, aile bireylerinde psikiyatrik hastalık öyküsüne sahip olmak ve geçmişte intihar girişiminde bulunmak ile intihar olasılığı arasında pozitif korelasyon saptanmıştır. Ayrıca bu olgularda pozitif psikotik semptomlar, negatif psikotik semptomlar, genel psikopatoloji ve hastalık şiddeti ile intihar olasılığı arasında da anlamlı pozitif bir korelasyon tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: ilk atak psikoz, intihar, non afektif psikoz