Sepsis öntanısı konulup kültür örneklemesi yapılan yoğun bakım hastalarında prokalsitonin düzeyi ile kültürde bakteri üremesi ve üreyen bakteri arasındaki ilişki
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA DIŞKAPI YILDIRIM BEYAZIT SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YAKUP YILDIZ
Danışman: Mehmet Murat SAYIN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Sepsis ön tanısı konulan hastalarda kültürde üreme varlığıyla prokalsitonin düzeyleri arasındaki ilişkiyi ortaya koymak amaçlanmıştır. Prokalsitonin düzeylerinin üreyen etkene ve üreme bölgesine göre farklılık gösterip göstermediği incelenmiştir. Gereç ve Yöntem: Ocak 2018-Ocak 2019 tarihleri arasında Anesteziyoloji ve Reanimasyon Yoğun Bakımı'nda yatmış hastalardan sepsis ön tanısı konulup mikrobiyolojik kültürleri alınan ve eş zamanlı (24 saat içi) prokalsitonin ölçümü yapılan hastalar retrospektif olarak çalışmaya alındı. Ateş yüksekliği, klinik enfeksiyon odağı ve sepsisle uyumlu semptomlar çalışmaya alınma kriterleri olarak belirlendi. Kriterlere uygun 123 hasta tespit edildi ve çalışmaya dahil edildi. Hastaların demografik bilgileri ile beraber PCT, WBC ve kreatinin değerleri kaydedildi. SOFA skorları hesaplandı. Hastaların kültürlerinde üreme olup olmadığı incelendi. Kültürde üremesi olan hastalarda üremenin hangi kültürde olduğu ve üreyen etkenin türü kaydedildi. Veriler IBM SPSS Statistics 17.0 programıyla analiz edildi. Bulgular: Kriterlere uyan 123 hastanın verileri analiz edildi. 85 hastada bir veya birden fazla bölgede üreme görülürken 38 hastada üreme olmadı. Kültürde bakteri üremesi görülen ve kültürde bakteri üremesi görülmeyen grupların PCT düzeyleri karşılaştırıldı. Kültürde üreme görülen grubun PCT düzeylerinin kültürde üreme görülmeyen gruba göre daha yüksek olduğu tespit edildi. ROC eğrisi altında kalan alan istatistiksel olarak önemli bulundu. [EAKA=0,845; %95 Güven aralığı: 0,765-0,926 ve p<0,001] PCT ölçümlerine ilişkin en iyi kesim noktası 0,81 olarak tespit edildi. PCT'nin bu noktadaki duyarlılığı %81,2; seçiciliği %78,9; pozitif ve negatif tahmini değerleri sırasıyla, %89,6 ve %65,2 olup tanısal doğruluk oranı %80,5 olarak hesaplandı. Diğer faktörlerden bağımsız olarak PCT'nin 0,81 ng/ml'nin üzerinde olması kültürde bakteri üremesinin görülme ihtimalinde 15,852 kat (%95 Güven aralığı: 5,516-45,549) artışa neden oldu ve bu durum istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0,001). Kreatinin ve WBC değerleri kültürde üreme görülen ve görülmeyen gruplar arasında karşılaştırıldı. Kültürde üreme görülen ve görülmeyen grupları ayırt etmede kreatinin ve WBC değerleri istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Bununla beraber diğer faktörlerden bağımsız olarak analiz edildiğinde ise istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı. SOFA skorları kültürde üreme gerçekleşen hastalarda anlamlı derecede yüksekti. Kültürde üremeye en sık solunum yollarında rastlandı. Gram negatif bakterilerde gram pozitif bakterilere göre daha sık üreme oldu ve gram negatif bakterilerdeki PCT ortalaması daha yüksekti. Sonuçlar: Prokalsitonin sepsis şüphesi olan hastalarda kültürde üremeyi tahmin etmede etkilidir. Bununla birlikte, PCT ile kültürde üreme bölgesi ve gram boyama gibi bakteriye ait özellikler arasında bir ilişki yoktur. Kültürde üreme görülen hastalarda WBC ve kreatinin değerleri yüksek bulunmuş olsa da kültürde pozitifliği tahmin etmek için tek başlarına kullanımı uygun değildir.