Çocuklarda doğuştan kalp hastalıklarında hepatopati durumunun değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HANDE VARLIKLI KARAÇOBAN
Danışman: Aysel ÜNLÜSOY AKSU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çocuklarda doğuştan kalp hastalıklarında laboratuvar ve görüntüleme yöntemleri ile kardiyak hepatopatinin değerlendirilmesidir. Gereç ve Yöntem: Eylül 2019- Eylül 2023 tarihleri arasında Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Çocuk Gastroenterolojisi, Çocuk Kardiyoloji polikliniklerine başvuran 18 yaş altında Fontan operasyonu yapılan, Fontan operasyonu yapılmadan fonksiyonel tek ventriküle sahip (triküspit veya mitral atrezi, çift girişli sol veya sağ ventrikül, hişpoplastik sol kalp, çift çıkışlı sağ ventrikül, Ebstein anomalisi, tam atriyoventriküler septal defekt ve septumun sağlam olduğu pulmoner atrezi ); kronik kalp yetmezliği olan ve kronik kalp yetmezliğine neden olmayan doğuştan kalp hastalığı olan ( ventriküler septal defekt (VSD) ,atrial septal defekt (ASD),patent duktus arteriyozus (PDA),büyük arterlerin tranpozisyonu (BAT) pulmoner stenoz,aort stenozu,trunkus arteriyozus,fallot tetralojisi,pulmoner atrezi ) çocuklarda 3 ay aralıklarla takip 3 hemogram, biyokimya,koagülasyon parametreleri ve alfa-fetoprotein (AFP) ve görüntülemede ultrasonografi (USG), ekokardiyografi, anjiyografi bulguları geriye dönük taranarak, hasta grupları arasında istatistiksel olarak karşılaştırma yapılmıştır. Bulgular: Çalışmamızda; Fontan operasyonu olan gruptaki hastalarda USG'de karaciğer parankim heterojenitesi %37,5 ve hepatik ven dilatasyonu %62,5 oranında saptanmış olup, diğer gruplara göre daha fazla saptanmıştır. Ayrıca ve hastaların takiplerindeki 3 ay aralıklı değerlendirilen serum gama glutamil transferaz (GGT) düzeyi anlamlı şekilde artış göstermekteydi. Tüm hasta gruplarında ejeksiyon fraksiyonu (EF) ile alanin transferaz (ALT) ve albümin düzeyleri arasında ilişki saptanmazken; EF düşük iken ile GGT, total ve direkt bilirubin düzeyleri yüksek bulunmuştur. Sağ ventrikül basıncı ile ALT, GGT ve albümin arasında ilişki bulunmamıştır. Ancak total ve direkt bilirubin takip serum düzeylerinden son ölçüm ile sağ ventrikül basıncı arasında pozitif korelasyon saptanmıştır. Kronik kalp yetmezliği grubundaki hastalarda, takipte serum direkt bilirubin düzeylerinde artış görülmüştür. Tüm hasta grupları içinde bir hastada AFP yüksekliği olup, USG'de hepatosellüler karsinom açısından şüpheli alan veya nodül görülmemiştir. Sonuç: Fonksiyonel tek ventrikülü olan hasta grubu dışındaki diğer üç grupta erken dönemde karaciğerde parankim heterojenitesi, hepatik ven dilatasyonu saptanmıştır. Fontan operasyonu olanlarda takiplerde GGT; kronik kalp yetmezliği olanlarda da direkt bilirubin düzeylerinde artış görülmektedir. EF ile GGT, total ve direkt bilirubin arasında negatif korelasyon bulunmuştur. Doğuştan kalp hastalığı olan hastalarda ultrason ve laboratuvar ile aralıklı kardiyak hepatopati sürveyansı yapılması gerektiğini düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: Kardiyak Hepatopati, Doğuştan Kalp Hastalıkları, Çocuk, Fontan