Aşı karşıtı olan bireylerin geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulamalarına karşı olan tutumları
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAĞCILAR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RAMAZAN ŞİMŞEK
Danışman: Murat ALTUNTAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Aşı karşıtı olan bireylerin Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp (GETAT) uygulamalarına karşı olan tutumları arasındaki olası ilişkiyi ortaya çıkarmak amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırma 01.06.2024-01.07.2024 tarihleri arasında iki aylık dönemde Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) İstanbul Bağcılar Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi (SUAM) Aile Hekimliği Kliniği, Güneşli Eğitim Aile Sağlığı Merkezi'nde yürütülmüştür. Poliklinik başvurusu olan hastalar değerlendirilerek bunlar arasında araştırmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan 365 kişi çalışmaya alınmıştır. Araştırmamız gözlemsel, kesitsel ve analitik türde bir araştırmadır. Tarafımızca oluşturulan sosyodemografik verileri içeren sorular ile Türkçe geçerlilik ve güvenilirlik çalışması yapılmış olan Aşı Karşıtlığı Ölçeği-Kısa Form (AKÖ) ve Geleneksel Tamamlayıcı Tıp Tutum Ölçeği (GTTTÖ) kullanılarak oluşturulan anket formu yüz yüze görüşme tekniğiyle uygulanmıştır. Elde edilen ham veriler uygun istatistiksel metot/metotlar kullanılarak bireylerin geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulamaları ile aşı karşıtlığı durumu değerlendirilerek sonuçlar ortaya konulmuştur. Bulgular: Bu çalışma, aşı karşıtı bireylerin Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp (GETAT) uygulamalarına yönelik tutumlarını ve bu iki kavram arasındaki ilişkileri incelemek amacıyla 365 kişinin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların yaş ortalaması 36,8 ± 11,2 olup, %52,1'i kadın, %47,9'u erkektir. Çalışmamıza katılan bireylerin GETAT Tutum Ölçeği ve Aşı Karşıtlığı Ölçeğinden aldıkları puanlar arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönlü orta düzeyde korelasyon ilişkisi tespit edilmiştir (r = 0,414; p < 0,01). Erkekler, kadınlara göre aşı karşıtlığı ölçeğinden anlamlı derecede yüksek puan alırken, medeni durum açısından anlamlı bir fark tespit edilmemiştir. Yaş arttıkça modern tıbba karşı memnuniyetsizlik ve aşı karşıtlığı puanlarının arttığı, eğitim ve gelir düzeyi azaldıkça aşı karşıtlığına ilişkin puanların yükseldiği belirlenmiştir. Meslek grupları içinde özel sektör çalışanları ve ev hanımlarının GETAT ve aşı karşıtlığı ölçeklerinden memurlara göre daha yüksek puan aldığı görülmüş; kronik hastalığı veya sürekli ilaç kullanımı olan bireylerin GETAT ve aşı karşıtlığı ölçek puanlarının genel olarak daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Bulgular, aşı karşıtlığı ve GETAT tutumlarının sosyodemografik ve sağlık durumlarına bağlı olarak farklılık gösterdiğini ortaya koymuştur. Sonuç: Çalışmanın sonucunda aşı karşıtlığı ile Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp (GETAT) uygulamalarına yönelik tutumlar arasında anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Erkeklerin aşı karşıtlığı düzeylerinin kadınlara göre daha yüksek olduğu, yaş arttıkça modern tıbba karşı memnuniyetsizlik ve aşı karşıtlığının arttığı, düşük eğitim ve gelir düzeyine sahip bireylerde bu tutumların daha yaygın olduğu tespit edilmiştir. Meslek grupları açısından, özel sektör çalışanları ve ev hanımlarının GETAT ve aşı karşıtlığı ölçeklerinden daha yüksek puan aldığı, kronik hastalığı veya sürekli ilaç kullanımı olan bireylerde bu tutumların daha güçlü olduğu görülmüştür. Bulgular, aşı karşıtlığı ve GETAT uygulamalarına yönelik tutumların sosyodemografik ve sağlık durumları ile ilişkili olduğunu ve bu faktörlerin sağlık politikaları geliştirilirken dikkate alınması gerektiğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Aşı Karşıtı, Aşı Tereddütü, Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp, Aile Hekimliği