COVID-19 pandemisi döneminde 18 yaş üstü bireylerin erişkin aşılamaları hakkında bilgi ve tutumları ile aşılanma oranlarının değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NURCAN SİNANOĞLU SEYHAN

Danışman: Zuhal Aydan SAĞLAM

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmada; Covid-19 pandemisi döneminde 18 yaş üstü bireylerin erişkin aşılamaları hakkında bilgi ve tutumları ile aşılanma oranlarının sosyo-demografik özellikler ve tüm erişkin aşıları ile ilgili değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı, kesitsel ve analitik olarak tasarlanan bu çalışmada; 1 Ekim 2020 – 31 Aralık 2020 tarihleri arasında İstanbul ili Güngören ilçesinde bir Aile Sağlığı Merkezine herhangi bir nedenle başvuran 18 yaş üstü 334 gönüllüye, 56 soruluk yapılandırılmış anket formu yüz yüze görüşme yöntemiyle uygulanmıştır. İstatistiksel analizler SPSS versiyon 17.0 programı yardımıyla gerçekleştirilmiştir. Kategorik değişkenler Pearson Ki Kare Testi ile karşılaştırılmıştır. Bulgular: Çalışmaya %62,87'si (n=210) kadın olmak üzere 334 kişi alınmıştır. Katılımcıların Covid-19 hastalığı geçirme oranı %10,78 (n=36), çevresinde Covid-19 tanılı hasta olma oranı %52,10'dur (n=174). Genel erişkin bağışıklaması hakkında bilgi edinme oranı %47,13'tür (n=156). Pandemi öncesinde pnömokok ve grip aşısı yaptırma oranı sırasıyla %8,81 (n=29) ve %7,88 (n=26) iken pandemi döneminde ise %14,20 (n=45) ve %3,20 (n=10) olarak saptanmıştır (p<0.05). Katılımcıların %56,60'ı (n=180) bilgilendirilirse Covid-19 aşısı yaptırabileceğini ifade etmiş olup bu oran tüm aşılar arasında en yüksek oranı oluşturmaktadır, %16,04'ü (n=51) ise kesinlikle Covid-19 aşısı yaptırmak istemediklerini belirtmişlerdir. Bu kişilerin Covid-19 aşısını kesinlikle yaptırmak istememesinin nedenleri arasında en çok %42,1 (n=45) ile aşı hakkındaki bilgilerinin yetersiz olması gelmektedir. Kronik hastalığı olanlarda; pandemi öncesinde ve pandemi döneminde pnömokok aşısı yaptırma oranı olmayanlara göre daha yüksektir (p<0,05). Grip aşısı yaptırma oranı ise sadece pandemi döneminde kronik hastalığı olmayanlara göre daha yüksek saptanmıştır (p<0,05). Kronik hastalığı olanlarda pandemi döneminde pnömokok ve grip aşılarını yaptırmayı düşünenlerin oranı yaptırmayı düşünmeyenlerden yaklaşık 2 kat fazla bulunmuştur (p<0,05). Sosyal güvencesi olanlarda kesinlikle Covid-19 aşısı yaptırırım diyenlerin oranı olmayanlara göre daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Sonuç: Bu çalışmada; Covid-19 pandemisinin birinci basamağa başvuran 18 yaş üstü bireylerin pnömokok aşısı yaptırma oranlarını arttırdığı, grip aşısı yaptırma oranlarını ise azalttığı, erişkin aşıları hakkkında yeterli düzeyde bilgi sahibi olmamanın aşı yaptırma oranlarındaki düşüklüğün en önemli nedeni olduğu saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Covid-19 pandemisi, erişkin aşılama, aşılama oranları, bilgi düzeyi, tutum.