Multipl skleroz hastalarında denge ve vestibüler sistemin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYSU KISA
Danışman: Ufuk EMRE TOPRAK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Multiple Skleroz Hastalarında denge, postür ve yürüyüş performansı özürlülüğün değerlendirilmesi, prognozun belirlenmesinde önemli parametrelerdir. Çalışmamızda MS hastalarında denge ve vestibüler sisteminin; Aktiviteye Özgü Güven (ABC), Berg Denge, 12 madde MS yürüyüş testleri (MSWS-12), Baş dönmesi engellik testi (DHI), Uluslararası Düşme Anketi (FES-1) ve bilgisayarlı dinamik postürografi (BDP) ile değerlendirilmesini, elde edilen sonuçların denge, postür ve ilişkili özürlülüğün öngörülmesinde kullanılıp kullanılamayacağını değerlendirmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 2017 McDonald Kriterleri'ne göre kesin RRMS tanısı alan, 18 -55 yaş arası, EDSS skoru 3 ve altında, son 3 ay içinde atak öyküsü olmayan, kranial ve spinal manyetik rezonans görüntülemelerinde denge ile ilgili alanlarda lezyonu olmayan 35 hasta ile Nöroloji Polikliniğine baş ağrısı şikayeti ile başvuran nörolojik muayene ve kranial görüntülemeleri normal 35 kontrol dahil edildi. Her iki grubun ayrıntılı nörolojik muayeneleri, Berg Denge ve ABC testleri, DHI, FES-1ve postürografik değerlendirmeleri yapıldı. MS hastalarına, MSWS-12 anketi uygulandı. Tüm hastaların atak sıklığı, atak tipi, EDSS skorları, kranial ve spinal MRG lezyon dağılımları kayıt edildi. Hasta ve kontrol grubunun arasındaki postürografik skorları ve anket sonuçları karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışmamızda hasta ve kontrol grubu arasında yaş, cinsiyet, boy, kilo ve VKI açısından anlamlı fark izlenmedi (p>0.05). Hasta grubunda değerlendirilen Postürografi sonuçlarındaki tüm skorlar (-SOM, -VİS, -VEST, -PREF ve -TOTAL) kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düşük saptandı (p<0,05). En belirgin skor düşüklüğü Postürografi-VEST basamağında gözlendi. EDSS skorlarının dağılımı ile Postürografi skorları arasında anlamlı ilişki saptamazken hastalık süresi ile Postürografi-VEST skoru açısından istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı (p<0,05). ABC ve Berg Denge Ölçeklerinin ortalamaları hasta grubunda istatistiksel olarak anlamlı düşük, DHI ve FES-1 puanları anlamlı yüksek saptandı (p<0,05). MS hasta grubunda Berg Denge Ölçeği ile Postürografi-VİS, Postürografi-VEST ve Postürografi-Total arasında, FES-1 ile Postürografi-VEST arasında anlamlı ilişki saptandı (p=0,033). MS hasta grubunda Romberg pozitif, tandem yürüyüş yapamayanlarda Postürografi – VEST ve -Total sonuçları istatistiksel olarak anlamlı yüksekti (p < 0,05). Sonuç: Bu çalışmada, EDSS düşük ve görüntülemelerinde belirgin bulgunun olmadığı MS hastalarında hem denge ile ilgili sübjektif testlerde hem objektif posturografik değerlendirmede (özellikle vestibüler basamağında) etkilenmenin daha belirgin olduğu saptandı. Benzer şekilde, Romberg ve tandem yürüyüşte etkilenmesi olan hastalarında posturografi incelemelerinde vestibüler skorlarında düşüklük gözlendi. Bu sonuçlar, belirgin özürlülüğü olmayan MS hastalarında dengenin özellikle vestibüler basamağında etkilenmeyi göstermesi ve hastaların erken dönemden itibaren denge testleri ve nörolojik muayene ile takibinin önemini vurgulaması açısından değerlidir. Anahtar kelimeler: Postürografi, Multipl Skleroz, DHI, Berg Denge Skalası, ABC Denge Ölçeği, FES-1, MSWS-12