Primer hiperparatiroidiye eşlik eden aterosklerotik ve metabolik bozuklukların klinik, laboratuvar ve radyolojik olarak değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAKIRKÖY DR. SADİ KONUK SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÖKTÜRK ÖGREDİCİ
Danışman: Sema ÇİFTÇİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Primer hiperparatiroidinin (PHPT) iyi bilinen kemik ve renal komplikasyonlarının aksine metabolik bozukluklar ve ateroskleroz ile ilişkisi daha az bilinmektedir. Biz çalışmamızda bu nedenle; PHPT hastalarına eşlik eden aterosklerotik ve metabolik bozuklukların kalsiyum düzeyleri ile ilişkisini klinik, laboratuvar ve radyolojik olarak değerlendirmeyi amaçladık. Materyal ve Metod: Çalışmamız; hastanemiz Endokrinoloji polikliniğinde PHPT tanısı konan 80 hastanın alındığı kesitsel bir çalışmadır. Tüm hastaların; demografik verileri, antropometrik ölçümleri, biyokimyasal profillerine ek olarak homosistein düzeyleri, hepatosteatoz ve nefrolitiyazis varlığı, karotis intima media kalınlık (KİMK) ölçümleri kaydedilerek değerlendirildi. Özellikle; PHPT ile obezite, glukoz metabolizması bozuklukları, hiperlipidemi (HL), hipertansiyon (HT) ve metabolik sendrom (MetS) birliktelikleri değerlendirildi. Tüm hastalar; laboratuvarımızda kalsiyum normal üst sınır değeri olan 10,6 mg/dl'nin 1 mg/dl üzerine göre; Ca<11,6 mg/dl olanlar Grup 1 (n=58) ve Ca ≥ 11,6 mg/dl olanlar Grup 2 (n=22) olmak üzere iki ana gruba ayrıldı. Riskli ek hastalığı olanlar dışlandıktan sonra kalan 24 hasta yine kalsiyum düzeylerine göre; Ca<11,6 mg/dl olanlar Grup A (n=18) ve Ca ≥ 11,6 mg/dl olanlar Grup B (n=6) olmak üzere iki ana gruba ayrıldı. Tüm gruplar; elde edilen ölçümler ve metabolik parametreler açısından karşılaştırıldı. Bulgular: Hastalarımızın (69 kadın, 11 erkek) yaş ortalaması 57±13 yıldır. Tüm grupta obezite %45, MetS %50, HT %55, HL %46, Diabetes mellitus (DM) %31, hepatosteatoz %59 ve karotiste plak varlığı %7.5 sıklıkta saptandı. Hem Grup 1 ve Grup 2, hem de Grup A ve Grup B karşılaştırmalarında; gruplar glukoz metabolizması bozuklukları, homosistein düzeyleri, MetS sıklıkları, KİMK ortalamaları, plak varlığı ve karaciğer boyutları açısından benzerdi. Sadece HL, Grup 2 de Grup 1'e kıyasla sınırda yüksek saptandı (p=0.05). Grup B'deki hastaların yüksek dansiteli lipoprotein (HDL) kolesterol ortalaması Grup A'ya göre anlamlı ölçüde düşüktü (p=0.014). Sonuç: Çalışmamız sonucunda; PHPT hastalarında obezite, HL ve MetS varlığı toplumumuzda bildirilen sıklıklarla benzer iken, HT ve DM biraz daha sık eşlik etmektedir. Hastaların yarıdan fazlasında hepatosteatoz saptanmıştır. Hiperkalsemisi belirgin olan gruplarda HL varlığı ve HDL düşüklüğü daha sık saptanmıştır. Homosistein düzeyleri ateroskleroz için risk oluşturacak sınır değeri aşmamıştır. Erken ateroskleroz belirteci olan KİMK, PHPT hastalarında artmamıştır. Plak formasyonu ise oldukça nadir görülmüştür. Anahtar kelimeler: Primer hiperparatiroidi, ateroskleroz, metabolik sendrom, KİMK,