Çocuklarda inhalasyon hasarının epidemiyolojik ve klinik seyirlerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FAHRİ AKKAYA
Danışman: Sabri DEMİR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Yanık hastalarında inhalasyon hasarının bulunmasının mortaliteyi 24 kat artırdığı bilinmektedir. Özellikle çocuklarda, inhalasyon hasarının mortalite oranının %20-30 arasında olduğu bildirilmiştir. Bu çalışmada, çocuk yanık merkezimizde tedavi edilen tüm hastalar incelenmiş, inhalasyon hasarı tespit edilenlerin dört yıllık verileri değerlendirilmiştir. Bu hastaların klinik ve demografik özellikleri, diğer yanık hastalarıyla karşılaştırarak değerlendirip inhalasyon hasarının klinik sonuçlarının ortaya koyulmasını sağlamak. Gereç ve Yöntem: Merkezimizde 24.08.2019 ve 23.08.2023 tarihleri arasında yatarak tedavi gören, 0-18 yaş arasındaki tüm hastalar dahil edildi. Hastaların dosyaları ve bilgisayar kayıtları retroprospektif olarak incelendi. Öncelikle merkezimizde yatan tüm hastaların klinik ve demografik verileri incelendi. Ardından alev yanığı olan hastalar ve diğer nedenlerle yananlar olarak iki gruba ayrıldı. Alev yanığı hastaların da inhalasyon hasarı olanlar ve olmayanlar olarak iki gruba ayrılarak incelendi. Sonrasında inhalasyon hasarı olan hastalar kendi içerisinde cinsiyete göre, yaş gruplarına göre (0-4 yaş, 5-9 yaş, 10-14 yaş, 15-18 yaş) gruplara ayrıldı.Tüm gruplardaki hastalar demografik ve klinik verilerine göre karşılaştırıldı.Elde edilen sonuçlar istatistiksel olarak değerlendirilerek literatür ile karşılaştırıldı. İstatistiksel analiz SPSS ver. 25.0 kullanılarak yapıldı ve p<0,05 anlamlı kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya 984 hasta dahil edildi. Bu hastalardan E:K oranı:1.5 idi. Hastaların yaş ortalamaları 5,22 yıl ve hastanede ortalama yatış süreleri 17,0 gün olarak bulundu. Hastaların 181'i (%18,4) alev yanığı idi. Alev yanığı olan hastaların da 32'sinde (%17,67) inhalasyon hasarı mevcuttu. İnhalasyon hasarı olan hastaların TYYA'ı ortalama %57,57 inhalasyon hasarı olmayan hastalarda ise %17,99 idi. İnhalasyon hasarı olan hastaların %75'i entübe edilip mekanik ventilatörde takip edilirken, inhalasyon hasarı olmayan grubun sadece %0,2'sine entübasyon ihtiyacı tespit edildi. İnhalasyon hasarı olan hastalardan %68,8'ine greft yapılırken, olmayan hastaların ise %34,9'ünde greft yapıldı. Benzer şekilde inhalasyon grubundaki hastaların %15,5'inde amputasyon yapılırken diğer hastalarda bu oran %2 olarak saptandı. İnhalasyon hasarı olanlarda mortalite %21,9, inhalasyon hasarı olmayan hastalarda mortalite %1,3 idi. İnhalasyon hasarı olan grupta mortalite oranlarının çok daha daha yüksek olduğu tespit edildi. Sonuç: İnhalasyon hasarı gelişen tedavi yöntemlerine rağmen ciddi bir sağlık problem olmaya devam etmektedir. Diğer yanık nedenlerine oranla daha az görülmesine rağmen yüksek mortalite ve kötü morbidirte oranları nedeniyle ciddiyetini korumaktadır. Bu nedenle bu yaralanmaları önlemek için koruyucu önlemler alınmalı, gerekli eğitimler verilmelidir Anahtar Kelimeler: İnhalasyon hasarı, çocuk, alev yanıkları, bronkoskopi