Yaşlı diyabetli hastalarda akılcı ilaç kullanımı farkındalığının uygunsuz NSAİİ kullanımına etkisinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL GAZİOSMANPAŞA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BURTAÇ SÜMENGEN

Danışman: Okcan BASAT

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmada; yaşlı diyabetli hastalarda akılcı ilaç kullanımı (AİK) farkındalığının uygunsuz non-steroidal antiinflamatuvar ilaç (NSAİİ) kullanımına etkisini incelemek amaçlandı. Gereç ve Yöntem Bu çalışma; tek merkezli, prospektif, tanımlayıcı ve ilişki arayıcı bir çalışma olarak planlandı. Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne 27.04.2023 - 25.07.2023 tarihleri arasında başvuran 65 yaş ve üzeri, bilinen Tip 2 Diyabet tanısı olan ve çalışmaya dahil etme kriterlerini karşılayan gönüllüler ile gerçekleştirildi. Verilerin elde edilmesinde Hasta Bilgi Formu, Akılcı İlaç Kullanımı Ölçeği (AİKÖ) ve TIME-to-STOP Kriterleri kullanıldı. Anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 203 katılımcının %59,1'i (n=120) kadın olup yaş ortalaması 72,86±5,90 yıl (min:65-max:92) idi. %84,2'si (n=171) NSAİİ kullanıyordu. %5,4'ü (n=11) AİK kavramını duymuştu. Katılımcıların AİKÖ ortalama puanı 28,6±8,95 (min-max:10-42) olarak bulundu. %30,5'inin (n=62) AİK bilgisine sahip olduğu saptandı. TIME-to-STOP kriterlerine uygunsuz NSAİİ kullanımı oranı ise %13,8 (n=28) idi. Katılımcıların AİK farkındalığı ile uygunsuz NSAİİ kullanımı arasında anlamlı bir ilişki bulunmadı. Sonuç: Diyabetli yaşlı bireylerin %30,5'inin AİK bilgisine sahip olduğu, %13,8'inde ise uygunsuz NSAİİ kullanımı olduğu saptandı. AİK farkındalığı ile uygunsuz NSAİİ kullanımı arasında ise anlamlı bir ilişki bulunmadı. Diyabetli yaşlı bireylerde, AİK eğitimine önem verilmeli, NSAİİ kullanımında daha hassas yaklaşılmalıdır. Anahtar Kelimeler: Akılcı ilaç kullanımı, Nonsteroid antiinflamatuvar ilaç, Uygunsuz ilaç kullanımı, TIME-to-STOP kriterleri