Hemodiyaliz hastalarında amilaz, lipaz, laktat dehidrogenaz, gama glutamil transferaz, alkalen fosfataz, kreatin kinaz, total bilirubin ve direkt bilirubin parametrelerinin biyolojik varyasyonunun değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, TEMEL TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BÜŞRA ÜRESİN YAZLAK
Danışman: Berrin BERÇİK İNAL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Düzenli takibi yapılan hastaların test sonuçları yorumlanırken, topluma dayalı referans verileri yerine biyolojik varyasyon (BV) verileri kullanılarak hesaplanan referans değişim değerinin (RCV) kullanılması daha uygun olmaktadır. BV bilgi banklarında sağlıklı bireylerden elde edilmiş veriler bulunmaktadır ve bu veriler hemodiyaliz hastalarında aynı olmayabilir. Bu sebeple hemodiyaliz hastalarında; amilaz, lipaz, laktat dehidrogenaz (LDH), gama glutamil transferaz (GGT), alkalen fosfataz (ALP), kreatin kinaz (CK), total bilirubin ve direkt bilirubin parametrelerinin birey içi (CVI) ve bireyler arası (CVG) varyasyonu, RCV ve bireysellik indeksini (II) değerlendirmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: 11 kadın ve 11 erkek olmak üzere 22 stabil hemodiyaliz hastasından bir hafta arayla toplam 10 serum örneği alındı. Bu serumlardan amilaz, lipaz, LDH, GGT, ALP, CK, total bilirubin ve direkt bilirubin düzeyleri analiz edildi. Nested ANOVA istatistiksel yöntemi ile BV verileri bulundu. İlgili formüller ile de RCV ve II değerleri hesaplandı. Bulgular: Amilaz, lipaz, LDH, GGT, ALP, CK, total bilirubin ve direkt bilirubin için CVI sırasıyla %7,5, %13,9, %10, %14,8, %7,5, %17,1, %12,8, %12,9 olarak bulundu. Amilaz, lipaz, GGT, ALP ve CK analitlerinin yüksek bireysellik gösterdiği bulundu. Çünkü bu analitlerin II 0,6 olarak hesaplandı. Bu analitlerin RCV değerleri ise sırasıyla %28,57, %36,89, %37,39 olarak hesaplandı. Sonuç: BV bilgi bankasındaki sağlıklı kişilerden elde edilen veriler ile çalışmamızda bulduğumuz veriler nispeten farklı olduğundan, hastalığa özgü BV çalışmalarına ihtiyaç duyulmaktadır. Sonuç olarak kronik hastalık takiplerinde kullanmak için RCV değerinin bu hastalık grubuna ait veriler kullanılarak takip edilmesi klinik karar süreçlerinde daha etkin olacağını düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: biyolojik varyasyon, bireysellik indeksi, hemodiyaliz, referans değişim değeri.