Beyin omurilik sıvısında nörofilament hafif zincir düzeylerinin Okrelizumab tedavisine yanıtlılık belirteci olarak değeri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HAYDARPAŞA NUMUNE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, NÖROBİLİM ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUĞÇE KIZILAY
Danışman: Recai TÜRKOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Gelecekte nörolojik sakatlık geliştirme riski yüksek olan yetersiz tedavi alan MS hastalarının doğru bir şekilde belirlenmesi giderek daha önemli hale gelmektedir. Bu çalışmadaki amacımız; MS hastalarında Okrelizumab tedavisinin nörofilament hafif zincir (NFL) konsantrasyonları üzerindeki etkisini ve NFLin hastalığın kötüleşmesi için prognostik potansiyalini araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Ocak - Nisan 2020 tarihleri arasında MS polikliniğinde takipli ve Okrelizumab tedavisi başlanması planlanmış hastalardan çalışmaya katılmak için onam verenlerden tedavi öncesi ve tedaviden 1 yıl sonra lomber ponksiyon yapılarak BOS'ta NfL seviyesi İstanbul Üniversitesi Aziz Sancar Deneysel Tıp Araştırma Enstitüsünde ELISA yöntemi ile değerlendirildi. Tüm hastalarının rutin poliklinik takibi sırasında EDSS puanı, dokuz delikli test ölçümleri ve 25 adım yürüme testi gibi muayene bulguları ve radyolojik görüntüleme verileri kaydedildi. Bulgular: Çalışmamıza 26'sı kadın 9'u erkek olmak üzere toplam 35 hasta dahil edilmiş olup yaş ortalaması 44.37±10.20'dur. Okrelizumab alan hastaların 26'si RRMS (%74,3), 9'u RPMS (%25,7) MS klinik tipine sahiptir. Onsekiz hastanın okrelizumab tedavisinden 1 yıl sonra ölçülen YAS, MSSS ve NFL konsantrasyonu ilaç öncesine göre anlamlı düşüş göstermiştir. Okrelizumab verildikten 1 yıl sonra ölçülen medyan NFL konsantrasyonu tedavi öncesi değerleri ile karşılaştırıldığında %39 düşüş göstermiştir. Hastaların uzunlamasına takibi süresince %65'inin NEDA-3'ü sağladığı görülürken 10 hastada tedavi sonlandırılarak başka bir ilaca geçilmiştir. Bazal NFL ile hasta yaşı arasında ilişki bulunmazken hastaların Okrelizumab öncesi geçirilen atak ile Okrelizumab alana kadar geçen süre arasında negatif korelasyon bulunmuştur. Ayrıca bazal NfL düzeyleri bazal kranial veya spinal MRda yeni kontrastlı veya yeni T2 FLAİR lezyonları olan hastalarda olmayanlara kıyasla anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. Sonuç: Gerçek yaşam verilerimize göre Okrelizumab tedavisinin bazı hastalarda başarısız olmasının sebebi hasta kohortumuzda yüksek bazal EDSS puanına sahip ileri evre ve daha yaşlı hastalarımızın bulunması olabilir. Ayrıca covid-19 pandemisi nedeniyle bazı hastaların Okrelizumab tedavisinin idame dozlarında gecikme yaşanmıştır. Buna rağmen tedavi sonrası bakılan BOSta NFL düzeylerinin normalleştiğini eşzamanlı olarak göstermemiz kesinlikle ilgi çekicidir. Klinik semptomlar olsun ya da olmasın, yükselen NF-L seviyeleri MRG taraması için bir tetikleyici görevi görebilir. Anahtar kelimeler: MS, Neurofilament hafif zincir, Okrelizumab