Acil servise epistaksis şikayeti ile başvuran hastalarda atmosferik basıncın etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET CEYLAN
Danışman: Gülşen ÇIĞŞAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada acil servise burun kanaması şikayeti ile başvuran hastalarda atmosferik hava basıncındaki değişikliklerin etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız Mart 2024 – Eylül 2024 tarihleri arasında Ankara Etlik Şehir Hastanesi acil servisine başvuran hastalar ile prospektif ve gözlemsel bir araştırma olarak gerçekleştirilmiştir. 18 yaşın üzerinde, öyküsünde travma belirtmeyen ve Ankara merkez ve merkez ilçelerinden gelen 665 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Meteorolojik veriler ise 03.03.2024 ile 06.09.2024 tarihleri arasında sağlık merkezine en yakın istasyon olan Meteoroloji Ankara Bölge Müdürlüğü (Keçiören) Otomatik Meteoroloji Gözlem İstasyonunda (OMGİ) kurulu bulunan (891 m rakımda) basınç, sıcaklık, nem ve rüzgar sensörlerinden elde edilmiştir. Bulgular: Dahil edilme kriterlerini karşılayan 665 hastanın; yaş median değeri 57 yıl olduğu, %54.4 (n=362) oranıyla erkek cinsiyet başvurusunun daha fazla olduğu, %50.1 (n=333) oranı ile en az bir ek hastalık olduğu ve %40.6 (n=270) oranı ile eşlik eden en sık ek hastalığın hipertansiyon olduğu, %51.7 (n=344) oranı ile en az bir ilaç kullanım öyküsü olduğunu, ek hastalıkları ile uyumlu şekilde en sık antihipertansif (n=260, %39.1) ilaç kullandığı, 2. en sık olarak ise antiagregan, antiplatelet ve antikoagülan ilaçlardan en az birini (n=199, %29,9) kullandığı görülmüştür. Hastaları bilinen hipertansiyon hastalığı olanlar ve olmayanlar şeklinde iki gruba ayırdığımızda; hipertansiyon öyküsü olmayan hastaların burun kanaması şikayeti yönünden düşük sıcaklıklardan daha fazla etkilendiği sonucu bulunmuştur. Günde 2'den fazla başvurunun olduğu günleri küme başvurusu olan günler kabul ederek yaptığımız analizler; küme başvurusu olan günlerde tüm sıcaklık parametrelerinin anlamlı düşük olduğu bulunmuştur. Diğer parametrelerden başvuru günü maksimum ve ortalama rüzgar hızı verilerinin de küme başvurusu olan günlerde istatistiksel olarak anlamlı düşük olduğu görülmüştür. Ayrıca hastaları kanaması spontan duranlar veya bir işlem sonrasında duranlar olarak iki gruba ayırdığımızda ise başvuru saatindeki atmosferik hava basıncı değeri ile dört günlük ortalama atmosferik hava basıncı değeri arasındaki fark kanaması spontan duran grupta daha düşük saptanmıştır. Sonuç: Çalışmamızda atmosferik hava basıncı değişiklikleri ile acil servise burun kanaması şikayeti ile başvuran hastalar arasında anlamlı bir korelasyon bulunamamıştır. Ancak sıcaklık ve rüzgar hızı gibi meteorolojik faktörlerdeki değişimlerin bazı hasta alt gruplarındaki başvuru sayıları ile anlamlı korelasyon görülmesi, hipotezimizin test edilmesi için başka çalışmalar da planlanması gerektirdiğini göstermiştir.