Yenidoğan klebsiella enfeksiyonlarının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA DR. SAMİ ULUS KADIN DOĞUM ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, PEDİATRİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİF SOYAK AYTEKİN
Danışman: Ayşegül ZENCİROĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Klebsiellayenidoğanın hem erken hem de geç başlangıçlı sepsis etkenlerinden biridir. Yenidoğan yoğun bakım ünitelerinde salgınlara yol açarak ciddi morbidite mortaliteye ve yüksek sağlık bakım maliyetlerine neden olur.Karbapenem dirençli Klebsiellapneumoniae(CRKP)enfeksiyonlarıdaha mortal seyretmektedir. Geniş spektrumlu sefalosporinlerin ve karbapenemin kullanımı enfeksiyon gelişimi için önemli risk faktörleridir. Bu çalışmada hastanemiz yenidoğan kliniğinde yatan hastalardatoplum ve hastane kökenli Klebsiella enfeksiyonlarının sıklığı, demografik özellikleri, ilişkili risk faktörleri, direnç paternleri ve mortalite ve morbiditeye etki eden faktörlerin belirlenmesi amaçlandı. Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde 2015-2016 yıllarında kültür ile kanıtlanmış Klebsiellaenfeksiyonu belirlenen yenidoğanlar çalışma grubuna alındı. Klebsiella enfeksiyonu olan her hastaya karşılık, aynı gün (mümkün değilse takip eden ilk günlerde) aynı servise yatışı olan 4'er hasta kontrol grubu olarak seçildi. Hastaların elektronik dosyaları geriye dönük olarak incelendi. Demografik veriler, risk faktörleri, klinik ve laboratuar özellikleri karşılaştırıldı. Kültür ile kanıtlanmış Klebsiella enfeksiyonu tanısı alan 109 ve ayrıca 417 kontrol grubu hasta çalışmaya alındı. İki yıllık çalışma süresince Klebsiella enfeksiyonu oranı %3,6 olarak bulundu.Yüz altıhastada K. Pneumoniae, üç hastada K.Oxytoca üredi. Hastaların %78,9'unda ESBL, %25,7'sinde CRKP enfeksiyonu saptandı. Fetal distres maruziyeti (p=0,032), düşük doğum ağırlığı (p=0,008), prematürite (p=0,004), öncesinde hastane yatışı (p=0,024), periferik venöz kataterizasyon (p=0,018), idrar sondası (p=0,003) ve nazogastrik sonda uygulanması (p=0,003), TPN ile beslenme (p=0,008) ve uzun süre hastane yatışı (p=0,000)Klebsiella enfeksiyonu için risk faktörü olarak bulundu. Enfeksiyon döneminde lökosit ve nötrofil sayısındaki değişim(p=0,005; p=0,001), trombositopeni(p=0,000), CRP yüksekliği (p=0,000), ve hemoglobin düşüklüğü (p=0,000) anlamlı bulundu. Antibiyogramlarda kolistin duyarlılığı %100 iken meropenemduyarlılığı%87,5'ti.En az duyarlılık ise seftriakson (%34,07) ve seftazidime (%32,6)bildirildi. CRKP enfeksiyonu gelişen hastalarda enfeksiyon öncesi antibiyotik kullanımı (p=0,002) ve ölüm oranı (p=0,033) karbapenem duyarlı gruptan yüksek bulundu. CRKP kolonizasyonu olanhastaların %21'inde CRKP enfeksiyonu gelişti. CRKP enfeksiyonu olan hastaların %28,6'sı kaybedildi. ÇalışmamızdaKlebsiella enfeksiyonlarıönemli bir sorunolarak belirlenmiştir.Uzun süre hastanede yatış, düşük doğum ağırlığı, prematürite, fetal distres, enfeksiyon öncesinde antibiyotik kullanımı ve invaziv girişimler önemli risk faktörleri olarak öne çıkmaktadır. Çok küçük prematürelerde, ağır malformasyonu ve/veya kronik sorunu olan yenidoğanlarda daha mortal seyretmektedir.Önlenmesi ve kontrolünde hastalara invaziv girişimin minimumda tutulması, sıkı enfeksiyon kontrol programları uygulanması, antibiyotiklerin akılcı kullanımı ve başta sağlık çalışanlarının el hijyeni olmak üzere maksimum bariyer önlemlerine uyulması önem arz etmektedir. Anahtar kelimeler: Yenidoğan, Klebsiella, karbapenem dirençli Klebsiella Pneumonia, kolistin, meropenem.