Doğum eylemi sırasında uygulanan maternal intravenöz sıvının miktar ve sodyum içeriğinin, sadece anne sütü ile beslenen yenidoğanların fizyolojik tartı kaybı üzerindeki etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMRE ÜÇGÜL
Danışman: Evrim KIRAY BAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Doğum süreci hem anne hem de yenidoğan sağlığı için kritik bir dönemdir. Bu süreçte uygulanan intravenöz (IV) sıvı tedavisi, annenin dolaşım stabilitesini sağlamakla birlikte, yenidoğanın erken dönemdeki sıvı dengesini de etkileyebilmektedir. Literatürde, doğumda verilen sıvı miktarının yenidoğan tartı kaybını etkileyebileceği yönünde çalışmalar mevcuttur. Yenidoğanlarda doğum sonrası ilk hafta içinde görülen fizyolojik tartı kaybı normal kabul edilmekle birlikte, bazı durumlarda bu kayıp patolojik boyutlara ulaşabilmektedir. Bu çalışmanın temel amacı, doğum sırasında uygulanan IV sıvı hacminin ve sodyum içeriğinin, yenidoğanın tartı kaybı üzerindeki etkisini araştırmaktır. Ayrıca farklı sıvı türlerinin karşılaştırılması, kilo kaybında eşik değerlerin belirlenmesi ve kilo alım sürecine etkisinin incelenmesi de çalışmanın ikincil hedefleri arasındadır. Elde edilecek verilerin, yenidoğan izlemi ve emzirme değerlendirmelerinde daha bütüncül bir yaklaşım geliştirilmesine katkı sağlaması hedeflenmektedir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma 1 Ekim 2024-28 Şubat 2025 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde dünyaya gelen ve takibi yapılan; 37+0-41+6 gestasyonel haftaları arasında doğan bilinen bir hastalığı bulunmayan yenidoğanlarda; anneye doğum sırasında verilen sıvı miktarının ve sodyum içeriğinin yenidoğanın fizyolojik tartı kaybı üzerinde etkisinin değerlendirilmesi üzerine kurulmuştur. Çalışmada elde edilen veriler araştırmacı tarafından polikliniğe başvuran ve katılıma yazılı onam veren annelerden seçilmiştir. Frekans ve değişkenler arasındaki ilişkiler NCSS (Number Cruncher Statistical System) 2007 Statistical Software (Utah, USA) paket programı ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Bu çalışmada, doğum sırasında anneye uygulanan intravenöz sıvı ve sodyum yükünün, yenidoğanın doğum sonrası fizyolojik tartı kaybı üzerindeki etkileri incelenmiştir. Bulgular, intrapartum dönemde uygulanan sıvı tedavisinin hem erken dönemdeki (ilk 72 saat) hem de geç dönemdeki (15. ve 30. gün) kilo değişiklikleri üzerinde etkili olabileceğini ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgularda, doğum sırasında iv sıvı uygulamasının, iv sıvı ve sodyum miktarının artmasının, yenidoğanda ilk 72 saatte daha fazla tartı kaybına yol açtığının, postnatal 48. ve 72. saatte %6'nın üzerinde tartı kaybı yapma riskinin, sıvı tedavisi uygulanan annelerden doğan bebeklerde yaklaşık 3 kat arttırdığı saptanmıştır. Ayrıca 48.saatte %4.76, 72. Saatte %4.23 tartı kaybı, doğum sırasında sıvı uygulanan annelerin bebeklerini ayırt etmede güvenli eşik değerler olduğu saptanmıştır. Sonuç: Bu çalışma, intrapartum dönemde annelere uygulanan intravenöz sıvı tedavisinin, yenidoğanların erken postnatal dönemdeki fizyolojik tartı kaybı üzerinde anlamlı etkiler oluşturabileceğini ortaya koymuştur. Verilen sıvı miktarının ve sodyum içeriğinin artması, özellikle doğum sonrası ilk 72 saatte daha fazla tartı kaybı ile ilişkili bulunmuştur. Ayrıca, sıvı yüklemesi yapılan annelerin bebeklerinde 15. ve 30. günlerde kilo ölçümlerinin daha yüksek olduğu gözlemlenmiş, bu durum geçici sıvı yüklenmesi ile ilişkilendirilmiştir. ROC analizi sonuçları, kilo kaybının öngörülmesinde belirli eşik değerlerin kullanılabileceğini göstermiştir. Elde edilen bulgular, yalnızca beslenme yeterliliğinin değil, intrapartum sıvı yönetiminin de yenidoğan izlemlerinde dikkate alınması gerektiğini vurgulamaktadır. Anahtar Kelimeler: Doğum, Fizyolojik tartı kaybı, İntravenöz sıvı, sodyum yükü.