Yenidoğan yoğun bakım ünitesi (YYBÜ)'nde yatan bebeklerde görülen rotavirüs gastroenteritlerinin değerlendirilmesi

DERYA AYVERDİ İNCEDERE

Yenidoğan yoğun bakım ünitesi (YYBÜ)'nde yatan bebeklerde görülen rotavirüs gastroenteritlerinin değerlendirilmesi

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA DR. SAMİ ULUS KADIN DOĞUM ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DERYA AYVERDİ İNCEDERE

Danışman: Ayşegül ZENCİROĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

GİRİŞ: Yenidoğanlarda AGE etyolojisinde RV ilk sıralarda yer alır. Çalışmamızda YYBÜ'nde yatarak izlenen bebeklerde RV(+)GE risk faktörlerinin, prezentasyonunun, klinik özelliklerinin, komplikasyonlarının, prognozunun, mortalite ve morbidite değerlendirilmesi, preterm ve term bebeklerin ayrıca sağlık hizmeti ilişkili ve toplum kaynaklı RV(+)GE'lerin karşılaştırılması amaçlandı. MATERYAL VE METOD: Çalışmaya SBÜ Ankara Dr. Sami Ulus Kadın Doğum, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları SUAM'nde 01.01.2016-31.12.2017 tarihleri arasında AGE tanısıyla (YYBÜ)'e yatan hastalar alındı. Dışkı antijen tetkikine göre, RV(+)GE ve RV(-)GE olarak iki gruba ayrılan hastaların demografik özellikleri, klinik, laboratuar bulguları, tedavi ve prognozları karşılaştırıldı. RV(+)GE hastalar; gebelik haftasına ve enfeksiyonun kazanılma şekline göre ayrıca iki gruba ayrılarak klinik ve laboratuar özellikleri açısından karşılaştırıldı. BULGULAR: Çalışma döneminde AGE tanısıyla yatırılan 101 yenidoğan belirlendi. Ünitemizde yatan hastalarda RV görülme sıklığı genel olarak % 1.2'ydi. Hastaların %46.5'i RV(+)GE, %53.5'i RV(-)GE'ydi. RV(+)GE hastaların %66.0'sı, RV(-)GE hastaların %51.9'u erkekti. RV(+)GE'lerin%31,9'u, RV(-)GE'lerin %35.2'si pretermdi. RV(+)GE'lerin %89.3'ü, RV(-)GE'lerin %85.2'si AS alıyordu. RV(+)GE'lerin %25.5'inde, RV(-)GE'lerin %16.7'sinde evdeki bireylerde ishal mevcuttu. Preterm RV(+)GE'lerin %33.3'ünde, termlerin %40.3'ünde, RV(-)GE'lerin ise %51.8'inde kusma vardı. RV(+)GE'lerin %70.2'sinin, RV(-)GE'lerin % 63.0'ünün sulu ishal yaptığı görüldü. RV(+)GE pretermlerin %20.0'sinde, termlerin %13.3'ünde, RV(-)GE'lerin %31,5'inde ateş vardı. RV(+)GE pretermlerin%33.3'ünde, termlerin %16.7'sinde, RV(-)GE'lerin %31.5'inde tartı kaybı vardı. RV(+)GE pretermlerde ve RV(-)GE'lerde nöbet görülmezken, term RV(+)GE'lerin %3.3'ünde nöbet görüldü. Abdominal distansiyon RV(-)GE'lerde (%42,6) RV(+)GE'lerden (%23.4) daha sıktı (p<0.05). Preterm RV(+)GE'lerde (%40.0), termlere (%13.3) göre abdominal distansiyon daha sıktı (p<0.05). Hastalarımızda invajinasyon saptanmadı. RV(+)GE pretermlerin %13.3'ünde, RV(-)GE'lerin %1.9'unda NEK varken, RV(+)GE termlerde yoktu. RV(+)GE pretermlerin %13.3'ünde, termlerin %10.0'unda, RV(-)GE olanlarda ise %7.4'ünde solunum semptomu vardı. RV(+)GE'lerin %38,3'üne, RV(-)GE'lerin %68,5'ine eşlik eden enfeksiyon bulunuyordu. Toplum kaynaklı RV(+)GE'lerde elektrolit imbalansı yoktu. Sağlık hizmeti ilişkili RV(+)GE'lerin %8.0'ında, RV(-)GE'lerin %14.8'inde elektrolit imbalansı mevcuttu. RV(-)GE'lerin CRP değerleri daha yüksekti (p<0.05). CRP (+)'liği RV(-)GE'lerde (%42.6) RV(+)GE'lerden (%21.3) daha sıktı (p<0.05). RV(+)GE'lerin %91.4'ünün, RV(-)GE'lerin %87.0'sinin lökosit sayısı normaldi. RV(+)GE en çok Ağustos ayında görülüyordu. RV(+)GE'lerin %53.2'si sağlık hizmeti ilişkili, %46.8'sı toplum kaynaklıydı. Ortalama yatış süresi RV(+)GE'lerin [6.5±3.3(2-10)], RV(-)GE'lerden [5±2.8 (2-12)] daha uzundu (p<0.05). RV(+)GE'lerin %42.6'sına, RV(-)GE'lerin %55.5'ine probiyotik verilmişti. RV(+)GE'lerde reenfeksiyona rastlanmadı. RV(+)GE'ye bağlı ölüm görülmedi. SONUÇ: Çalışmamız RV(+)GE'i ile ilgili Türkiye'de bir YYBÜ'nde yapılan ilk çalışmadır. RV(+)GE populasyonumuzda YYBÜ'e yatan bebeklerde ağır bir klinik tablo sergilemediği ve mortal seyretmediği, ancak dehidratasyon, patolojik tartı kaybı gibi bulgularla seyredebildiği ve YYBÜ'nde epidemilere yol açabildiği gösterilmiştir. Yenidoğanlarda toplum kaynaklı RV(+)GE'nin önlenebilmesi için yenidoğan bebeği olan aileler hijyen konusunda bilgilendirilmelidir. YYBÜ'nde çalışan sağlık personeli AGE olan yenidoğanlarda standart korunma ve izolasyon yöntemlerine dikkatli uyulmalı, AGE nedeniyle YYBÜ'e yatırılan bebeklerden ve aile bireylerinden diğer hasta ve sağlık personeline olası bulaşın engellenmesi için önlemler alınmalıdır. Semtomatik yenidoğanların AGE açısından irdelenmesi, gerekiyorsa erken hospitalizasyonu, gerekli durumlarda uygun sıvı tedavisinin düzenlenmesi RV(+)GE morbitide ve mortalitesinin azaltılmasında önemlidir. Yenidoğanlarda görülen RV(+)GE'nin klinik tablosunun, tedavisinin, probiyotik kullanımının etkisinin daha iyi anlaşılabilmesi için daha geniş kapsamlı, prospektif, mümkünse çok merkezli çalışmalara ihtiyaç vardır.