Her korozif madde içen çocukta üst gastrointestinal sistem endoskopisi gerekli midir? 5 yıllık geriye dönük tek merkez deneyimi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İSMAİL UZAK
Danışman: Ayşe Merve USTA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Çocukluk çağında korozif madde alımı halen tıbbi ve sosyal sağlık sorunu olmaya devam etmektedir. Korozif madde alımına bağlı meydana gelebilecek hasar çocuklarda ciddi komplikasyonlara yol açabildiği gibi ülkelerin sağlık harcamalarına yük oluşturmaya devam etmektedir. Çalışmamızda son beş yılda korozif madde alımı nedeni ile başvuran hastalar incelenmiş olup, her korozif madde alımı olan hastada endoskopi yapılma gerekliliği sorgulanıp literatüre katkı sağlanması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Şişli Hamidiye Etfal Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi, Çocuk Gastroenteroloji Kliniğinde 0-18 yaş arasında korozif madde alımı ile üst gastrointestinal sistem endoskopisi yapılan hastalar geriye dönük değerlendirildi. Bulgular: Çalışmamızda 958 hastanın ortalama yaşları 2,92±2,98 yıl, % 57,7'si erkek (n:553) ve % 52,8'i (n:506) 0-2 yaş aralığındaydı. Alınan maddelerin % 46,5'i deterjan/ağartıcı, % 40,8'i alkali ve % 12,7'si asit özellikte korozif maddeydi ve % 87'si markalıydı. En sık alınan korozif madde % 37,8 (% 31,3'ü markalı) oranıyla çamaşır suyuydu. Olguların % 84,2'si ilk 2 saat içinde hastaneye getirilmiş, % 25,7'sine (n:246) hastaya evde müdahalede bulunulmuştu. En sık gözlenen yakınmalar % 38,9 kusma ve % 8,6 ile hipersalivasyondu. Şikayet gözlenmeyen 520 (%54,3) hasta vardı. Oral mukoza yanığı hastaların % 12'sinde gözlenmişti. Üst GİS endoskopisi % 4 (n:38) hastada Evre 2B ve üzeriydi % 17,3 oranında erozif gastrit saptanmıştı. Normal endoskopi saptanan hastaların % 50,4'ü asit, % 53,8'i alkali, % 60,6'sı deterjan ağartıcı özellikte korozif madde almıştı ve Evre 2B ve üstü endoskopik bulgu saptananlarda deterjan ve ağartıcı madde alımı diğer maddelere göre istatistiki olarak daha az gözlenmekteydi (p:0.02). Hastaların takiplerinde % 11,5'inde komplikasyon gelişti ve en sık komplikasyonlar % 92'sinde gelişen mukoza ve cilt yanığıydı. Hastaların sadece % 0,2'sinde özofageal darlık geliştiği görüldü. Sonuç: Korozif madde alımı çocukluk çağında hafif yaralanmalardan ciddi komplikasyonlara kadar yol açabilen önemli bir halk sağlığı problemidir. Merkezimizin son 5 yıllık verilerinde ilk 2 yaşta en sık alkali özellikli maddelerin alındığı yaş arttıkça ve markasız satılan alkali türdeki korozif maddelere bağlı endoskopik bulguların patolojik olma özelliğinini arttığı gözlendi. Deterjan ve ağartıcı grupta ise Evre 2B ve üzeri endoskopik bulgular diğer türdeki korozif maddelere göre daha düşük orandaydı. Anahtar Kelimeler: Korozif madde, özofagus, çocuk, endoskopi