Deneysel anosmi modelinde deksametazon, lokal ozon yağı ve sistemik ozon gazı tedavilerinin iyileşme üzerine etkilerinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, KONYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, KULAK BURUN BOĞAZ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EKREM ÖZSÖZ
Danışman: Mehmet Erkan KAHRAMAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada deneysel olarak oluşturulmuş anosmi modelinde deksametazon, lokal ozon yağı ve sistemik ozon gazı tedavilerinin iyileşmeye olan etkilerinin histopatolojik ve fonksiyonel açıdan araştırılması amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Çalışmada toplam 40 adet sıçan kullanıldı.Sıçanlar her grupta 8 denek olacak şekilde 5 gruba ayrıldı. Negatif kontrol grubu dışındaki her bir hayvana intraperitoneal olarak 0.5 ml salin içinde 300 mcg/g 3-metil indol (3-MI) verilerek anosmi oluşturuldu ve enjeksiyondan 1 hafta sonra yiyecek bulma testi (YBT) ile doğrulandı. Üç gruba sırasıyla sistemik ozon gazı, intranazal ozon yağı ve sistemik deksametazon tedavileri uygulandı. Tedavi sonrası 1. ve 2. haftada YBT tekrarlandı. 1. ayın sonunda dekapitasyon yöntemiyle sakrifiye edilerek olfaktör sinir ve olfaktör mukoza eksize edildi. Tüm örnekler olfaktör epitel kalınlığı, olfaktör sinir çapı, vakuolizasyon, intraepitelyal inflamatuvar hücre göçü, silya kaybı, nekroz, açısından incelendi ve gruplar istatistiksel olarak karşılaştırıldı. Bulgular: Sonuçlarımıza göre yapılan YBT'de 1. haftada tüm gruplarda pozitif kontrol grubuna göre anlamlı bir iyileşme olduğu görüldü ( p 0.05). 2. haftada ozon gazı grubunda iyileşme oranı 1. haftadaki değer ile benzer olmasına rağmen ozon yağı ve deksametazon grubunda iyileşme oranında azalma olduğu görüldü. 2. haftada yapılan YBT'de ozon gazı ve deksametazon grubunda pozitif kontrol grubuna göre anlamlı olarak iyileşme olduğu gözlenirken ozon yağı grubunda anlamlı olarak iyileşme olmadığı görüldü (p>0.05). Histopatolojik olarak incelendiğinde epitel kalınlığının tüm gruplarda pozitif kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde düzelme olduğu görüldü (p<0,001). Sinir çapı ortalamaları değerlendirmesinde tüm gruplarda pozitif kontrol grubuna göre anlamlı bir düzelme olduğu gözlendi (p<0,001). Ayrıca ozon gazı grubunun negatif kontrol grubuna en yakın grup olduğu görüldü. İntraepitelyal inflamatuar hücre göçü değerlendirmesinde tüm gruplarda pozitif kontrol grubuna göre anlamlı olarak iyileşme olduğu görüldü (p<0,001). Ozon yağı grubu ile negatif kontrol grubu arasında anlamlı farklılık bulundu (p<0,001). Nekroz, silya kaybı ve vakuolizasyon açısından tüm tedavi gruplarında pozitif kontrol grubuna göre anlamlı bir iyileşme olduğu izlendi (p<0,001). Sonuç: Anosmi tedavisinde sistemik ozon gazı ve intranazal ozon yağı tedavilerinin iyileşme üzerine olan olumlu etkileri gösterildi. Bu olumlu etki ozon gazı grubunda daha fazlaydı. Her iki tedavi metodu da özellikle steroidlerin kullanılamadığı durumlarda alternatif bir tedavi seçeneği olabilir. Bu tedavilerin anosmi üzerine etkilerinin daha iyi anlaşılabilmesi için daha fazla sayıda çalışmaya ihtiyaç vardır