Noninvaziv ürodinami sırasında sanal gerçeklik uygulamasının hastaların ürodinami parametrelerine, anksiyete ve memnuniyet düzeyine etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, CERRAHİ HASTALIKLAR HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ESRA ÖZDEN
Danışman: Emine İYİGÜN
Özet:Bu araştırmanın amacı, noninvaziv ürodinami işlemi sırasında stres ve başa çıkma kuramı doğrultusunda yapılandırılan gerçekçi bir banyo ortamı sunan sanal gerçeklik uygulamasının hastaların anksiyete düzeyleri, yaşam bulguları, ürodinami parametreleri, konfor ve memnuniyet düzeyleri üzerindeki etkilerini değerlendirmektir. Araştırma, 1 Aralık 2025– 30 Ocak 2026 tarihleri arasında Ankara Etlik Şehir Hastanesi Üroloji Polikliniği Üroflowmetre Ünitesi'nde randomize kontrollü deneysel tasarımda yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini, üroflowmetre işlemi için başvuran, 18 yaş ve üzeri, araştırmaya katılmayı kabul eden 28'i müdahale grubu ve 27'si kontrol grubu olmak üzere toplam 55 katılımcı oluşturmuştur. Katılımcıların gruplara dağılımı randomizasyon yöntemiyle belirlenmiştir. Kontrol grubuna klinik rutin sözel bilgilendirme uygulanırken, müdahale grubuna klinik rutin sözel bilgilendirmeye ek olarak noninvaziv ürodinami sırasında gerçekçi bir banyo ortamı sunan sanal gerçeklik uygulaması yapılmıştır. Araştırma verileri; Katılımcı Tanıtıcı Özellikler Formu, Durumluk-Sürekli Anksiyete Ölçeği, yaşam bulguları izlem formları, üroflowmetre ölçümleri, konfor ve memnuniyet değerlendirmeleri için görsel analog skala kullanılarak toplanmıştır. Araştırma sonucunda, sanal gerçeklik uygulaması yapılan hastaların durumluk anksiyete düzeylerinin kontrol grubuna kıyasla azaldığı belirlenmiştir (p<0,05). Yaşam bulguları değerlendirildiğinde, sanal gerçeklik uygulamasının sistolik kan basıncı, nabız ve solunum sayısındaki değişimleri dengelediği; diastolik kan basıncı ve oksijen satürasyonu üzerinde belirgin bir etkisinin olmadığı saptanmıştır. Ürodinami parametreleri açısından, müdahale grubunda ortalama akım hızı ve toplam işenen hacmin arttığı; işeme sırasında kesinti sayısı azaldığı; işemeye başlama gecikme süresinin, maksimum akıma ulaşma süresinin ve toplam işeme süresinin kısaldığı belirlenmiştir (p<0,05). Ayrıca sanal gerçeklik uygulaması yapılan grubun konfor ve memnuniyet düzeylerinin kontrol grubuna göre daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05). Araştırma bulguları, noninvaziv ürodinami sırasında uygulanan sanal gerçeklik uygulamasının yalnızca dikkat dağıtıcı bir yöntem olmanın ötesinde, hastanın klinik ortamı algılayış biçimini değiştirerek anksiyete düzeyini azalttığını, doğal işeme davranışını desteklediğini ve üroflowmetre ölçümlerinin fizyolojik geçerliliğini artırdığını göstermektedir. Bu doğrultuda, noninvaziv ürodinami uygulamalarında gerçekçi bir çevre görüntüsü sunan sanal gerçeklik uygulamasının kullanılması önerilmektedir.