Yoğun bakımda yatan kritik hastalarda anemi gelişimindeki risk faktörlerinin incelenmesi

İREMSU SAĞLAM

Yoğun bakımda yatan kritik hastalarda anemi gelişimindeki risk faktörlerinin incelenmesi

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İREMSU SAĞLAM

Danışman: İhsan ATEŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

AMAÇ: Anemi , dünya popülasyonunun üçte birini etkileyen önemli bir sağlık sorunudur.Özellikle yoğun bakımda yatan kritik hastalarda yatışları sırasında gelişen aneminin , hastaların mortalite ve morbiditesini etkilediği bir çok çalışmada gösterilmiştir.Biz bu çalışmamızda Ankara Şehir Hastanesi yoğun bakım ünitelerinde yatan ; yoğun bakıma yatışları sırasında anemileri olmayıp , en az 72 saat yoğun bakım ünitesinde yatışı olup , sonrasında anemi gelişen hastalarda altta yatan nedenleri sosyo-demografik olarak incelemeyi ve bu inceleme sonucu ile altta yatan etiyolojik nedenler ile bu nedenlere yönelik tedavi protokollerine ışık tutmayı hedefledik. GEREÇ VE YÖNTEM: Tek merkez, retrospektif-gözlemsel olarak yapılan bu çalışmamıza SBÜ Ankara Bilkent Şehir Hastanesi 2 ve 3. basamak Yoğun Bakım Üniteleri'nde yatmış,yatışları ve yatışlarının ilk 72 saatinde anemi gelişmemiş olup 72 saat sonrasında anemi gelişen kritik hastalardan kriterlerimize uygun 179 hasta dahil edildi. BULGULAR: Çalışmaya dahil edilen ve yatışlarının ilk 72 saatinde anemi gelişmemiş olup sonrasında anemi gelişimi gözlenen 179 hastanın %50,8'kadın (n=90), %49,7'si (n=89) erkek hasta idi. Katılımcıların yaş ortalaması 71.47±15,17 yıl olup hastaların %71,6'sı 65 yaş ve üzerinde idi. Hastalarda anemiye kabul edilen gün alınan kanlardaki ortalama hemoglobin değeri 13.84±1.01 idi. Dahil edilen hastalara eşlik eden kronik komorbid hastalıklar en sık HT (%53,6), KAH (%40,2), DM (%32,4), malignite (%27,5) ve KBH (%16,2) olurken tüm hastaların %84,4'ünde enfeksiyon mevcuttu (İYE %34,1, pnömoni %24,6). Enfeksiyon tanısı olanlar hastalarda anemi başlangıç günleri daha geç bulunurken (p 0.05). Yapılan regresyon analizlerine göre, hastalarda altta yatan malignite (p=0,025) , sepsis (p<0,001), siroz (p=0,027); hastaların karbapenem (p<0,001), teikoplanin (p<0,001), antifungal (p=0,005), polimiksin (p=0,003) kullanımı; hastalara transfüzyon öyküsünün olması (p=0,005); hastaların düşük diastolik kan basıncına (p=0,025) ve düşük nabza (nabızda bir birimlik azalma mortaliteyi 1,039 kat arttırmakta) sahip olmaları (p=0,001); hastalara YBÜ yatışlarında veya öncesinde kateterizasyon uygulanmış olması (p=0,001) ve hastalarda oral beslenme olmaması(p=0,002) ile TPN kullanıyor olmaları (p=0,015) mortaliteye etkili risk faktörleri olarak saptandı. Anahtar Kelimeler: Anemi, yoğun bakım, kritik hastalar, sosyodemografik özellikler