Kronik böbrek hastalarında d vitamini düzeyleri ile depresyon arasındaki ilişkinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAKIRKÖY DR. SADİ KONUK SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SELDA TAŞ
Danışman: Mürvet YILMAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET AMAÇ: Depresyon kronik böbrek (1) hastalarında en yaygın psikolojik sorundur. Bazı çalışmalar, düşük serum D vitamini düzeylerinin depresyon ile anlamlı şekilde ilişkili olduğunu bildirmiştir. KB hastalarında hem D vitamini eksikliği hem de depresyon yaygındır, ancak bu iki faktör arasındaki ilişki yeterince anlaşılmamıştır. Çalışmamızda KB hastalarında D vitamini düzeyleri ile depresyon arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlandı. HASTALAR VE YÖNTEM: Çalışmaya Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nefroloji Polikliniği'nde takip edilen, 25(OH)D vitamini bakılmış olan 116 KB hastası alındı. Hastalar serum 25(OH)D seviyelerine göre üç gruba ayrıldı. 25(OH)D düzeyi 20 ng/mL ve altında ise D vitamin eksikliği, 21-29 ng/mL ise D vitamin yetersizliği, 30 ng/mL ve üzeri yeterli düzey olarak tanımlandı. Hastalarda depresyon varlığı Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) ile değerlendirildi. Hastaların demografik verileri (yaş, cinsiyet, primer böbrek hastalığı) ile çeşitli laboratuar değerleri (glukoz, kreatinin, eGFR, kalsiyum, fosfor, parathormon, d vitamini, total, HDL ve LDL kolesterol, trigliserid, spot idrarda protein/kreatinin oranı) hastane kayıt sisteminden alındı. D vitamin düzeyi ve depresyon düzeyinin demografik veriler ve laboratuar parametrelerine etkisi araştırıldı. Ayrıca D vitamin düzeyi ile depresyon arasındaki ilişki değerlendirildi. BULGULAR: Hastaların yaş ortalaması 56±15 yıl; 74 hasta (%63.8) erkek, 42 hasta(%36.2) kadındı. Hastaların ortalama kreatinin değerleri 2.12±0.90 mg/dl olup %8.6 hastada evre 1, %10.3 hastada evre 2, %38.8 hastada evre 3, %42.2 hastada evre 4 kronik böbrek hastalığı (KBH) saptandı. Hastaların PTH ortalamaları yüksek (112.26±105.75 pg/ml), 25(OH)D vitamin düzeyleri düşük (22.81±13.37 mg/dl) bulundu. %43.8 hastada D vitamin eksikliği, %17.2 hastada D vitamin yetersizliği saptandı. Hastaların BDÖ ortalaması 12±9 idi. Depresyon düzeyleri değerlendirildiğinde hastaların %27.6'sında hafif, %18.1'inde orta, %5.2'sinde şiddetli depresyon görüldü. Cinsiyete ve yaş gruplarına göre D vitamin düzeyleri ve depresyon düzeyleri karşılaştırıldığında anlamlı fark bulunmadı. D vitamin düzeyleri ile laboratuar parametreleri karşılaştırıldığında D vitamin yetersizliği olanlarda PTH düzeyi anlamlı olarak yüksek bulundu (p=0.011). Hastaların KBH evrelerine göre D vitamin düzeyleri ile depresyon düzeyleri benzer bulundu (sırasıyla p=0.276, p=0.760). D vitamin eksikliği olan hastalarda BDÖ ortalaması istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulundu (p<0.001). D vitamin düzeyi yeterli olan hastaların çoğunda (% 67.5) depresyon düzeyi normal saptandı. 25(OH)D düzeyi ile depresyon düzeyi arasında negatif korelasyon vardı (r= -0.0373; p<0.001). SONUÇ: KB hastalarında D vitamin eksikliği depresif belirtilerle anlamlı şekilde ilişkilidir. Bu nedenle D vitamini eksikliğinin tedavisi, KB hastalarında depresyonun önlenmesine yardımcı olabilir. ANAHTAR KELİMELER: depresyon, kronik böbrek hastalığı, vitamin D