Prediyabet tanısı alan hastalarda yaşam tarzı değişikliği ve farmakolojik tedavinin glisemik parametrelere etkisinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL FATİH SULTAN MEHMET SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATİH DEMİR
Danışman: Berrin TELATAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Prediyabet tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de önemli bir halk sağlığı sorunudur. Prediyabetli hastanın tanısı koymak ve aşikar diyabete geçişi önlemek koruyucu hekimliğin önemli görevlerinden biridir. Diyabet Merkezi'mize başvuran ve prediyabet tanısı ile en az 3 ay süre ile takip edilmiş hastaların, yaşam tarzı değişikliği ve metformin kullanımının glisemik parametrelere etkisini retrospektif olarak incelemeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız kesitsel analitik tipte bir çalışma olup 1 Temmuz 2022-1 Ekim 2022 tarihleri arasında Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde yürütüldü. Çalışmanın evrenini 01.01.2022 – 01.06.2022 tarihleri arasında FSM EAH Üsküdar Diyabet Merkezi'ne başvuran ve başvuru anında prediyabet tanısı alan 50 hasta oluşturmaktadır. Çalışmamıza ilk başvurusu anında prediyabet tanısı aldıktan sonra en az 3 ay takip edilmiş ve kontrol başvurusunu yapmış hastalar kabul edildi. Araştırmaya katılmayı kabul eden ve araştırmaya dahil olma kriterlerini sağlayan 44 hasta ile araştırma tamamlandı. Tarafımızca oluşturulan Prediyabetik Hasta Değerlendirme Formu hastalarla yüz yüze görüşme yöntemi ile dolduruldu. Hastalar yaşam tarzı değişikliği(YTD) önerilen ve YTD önerisine ek metformin kullananlar olarak iki gruba ayrıldı. Her iki grubun başvuru anında ve başvurudan 3 ay sonra HbA1C, açlık kan şekeri ve lipit profili (kolesterol, TG, HDL ve LDL) ve Tanita cihazı ile ölçülmüş vücut kompozisyon ölçümleri (kas kitlesi, yağ kitlesi, VKİ) veri toplama formuna kayıt edilerek ölçümler karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışmamıza dahil edilen 44 prediyabet tanılı hastanın yaş ortalaması 52.15±8.15 yıldır (min:31-max=69). Hastaların %88,6'sı kadın, %52,3'ü ev hanımıdır. Hastaların %59,1'ine YTD önerilmiş ve %40,9'una YTD önerisine ek metformin başlanmıştır. Hastaların %47,7'sinin haftada en az 150 dakika tempolu yürüyüş yaptığı, %47,7'sinin diyet programına uyduğu bulunmuştur. YTD veya YTD önerisine ek metformin kullanan hastalarda HbA1C,AKŞ ve yağ kitlesinde anlamlı azalma saptanmıştır (p<0,05).YTD ile YTD+metformin grubu karşılaştırıldığında değişimlerde anlamlı farklılık saptanmamıştır. Egzersize uyum sağlayan hastalarda HbA1C, açlık kan şekeri, VKİ ve yağ kitlesinde anlamlı azalma, HDL düzeyinde ise önemli artma saptanmıştır (p<0,05).Diyet uyumu olan hastalarda HbA1C, kolestrol, LDL,VKİ ve yağ kitlesinde anlamlı azalma saptanmıştır (p<0,05). Sonuç: Prediyabet pek çok faktörün etkilediği ve geri döndürülebilir bir hastalıktır. Risk altındaki bireyler belirlenmeli prediyabetin diyabete ilerlemesi ve erken dönem komplikasyonları ile karşılaşmadan önlem alınmalıdır. Çalışmamızda yaşam tarzı değişikliklerinin glisemik değerlere olumlu etkisi olduğu saptanmıştır. Birinci basamakta prediyabet tanısı koyduğumuz kişilere yaşam tarzı değşiklilerinin ne kadar önemli olduğu her ziyarette tekrarlanmalı ve yapmaları konusunda teşvik edilmelidir. Anahtar kelimeler: Prediyabet, yaşam tarzı değişikliği, metformin, egzersiz.