Dışkılama zorluğu olan bebeklerin annelerindeki anksiyete ve fonksiyonel kabızlık durumları
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ESRA AKBULUT
Danışman: Aysel ÜNLÜSOY AKSU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bir yaş altında organik patolojisi olmayan dışkılamada zorluk şikayeti ile başvuran bebeklerin annelerinde anksiyete ve fonksiyonel kabızlık durumlarını etkileyen etkenler araştırıldı. Gereç ve yöntem: Bir yıl içinde dışkılamada zorluk şikayeti ile başvuran, organik bir patolojisi olmayan 1 yaş altı 350 bebeğin annelerine toplam 39 sorudan oluşan anket uygulanmıştır. Bebeğe ait demografik bilgiler, bebeğin dışkılama özellikleri, beslenme durumu, demir takviyesi ve ilaç kullanma durumu ve kardeşte dışkılamada zorluk öyküsü; bebeklerin annelerinde Roma IV kriterlerine göre kabızlık baskın irritabl bağırsak sendromu ve fonksiyonel kabızlık varlığı ile, STAI FORM ölçeğine göre anksiyete durumu sorgulanmıştır. Bulgular: Dışkılamada zorluk şikayeti olan 350 bebekten 125'inin annelerinde (%35,7) anksiyete, 87 bebeğin annelerinde (%24,8) fonksiyonel kabızlık, 5 bebeğin annelerinde (%1,4) kabızlık baskın irritabl bağırsak sendromu olduğu belirlenmiştir. Dışkılama zorluğu olan bebeklerin anne yaşı artıkça ve anne eğitim durumu üniversite ve üzerinde ise anksiyete oranının daha fazla olduğu belirlenmiştir (P<0,05). Anne yaşı artıkça ve annenin 3 ve üzeri çocuğu varsa fonksiyonel kabızlık oranının daha fazla olduğu belirlenmiştir (P<0,05). Dışkılama zorluğu bebek yaşı 2 aylık ve üzeri ise annelerinde anksiyete oranı daha fazla bulunmuştur (P<0,05). Dışkılama öncesi en az 10 dakika süren ıkınma ve ağlama %93,1 (n=326) ve dışkılama ile rahatlama %92,5 (n=324) hastada vardır. Araba, süpürge ve saç kurutma sesiyle rahatlayan ve kardeşinde dışkılama zorluğu öyküsü olan bebeklerin annelerinde anksiyete ve fonksiyonel kabızlık daha fazla bulunmuştur (P<0,05). Anal fissür %22,2 (n=78) oranında saptandı ve anal fissürü olmayanların annelerinde anksiyete durumu daha fazla saptanmıştır(P<0,05). Demir takviyesi kullanmayanların, dışkılama zorluğu için probiyotik ve laktuloz kullanmayanların annelerinde anksiyete daha fazla bulunmuştur. (P<0,05). Annede anksiyete varlığı %35,8 oranında anne fonksiyonel kabızlığı ile ilişkili saptandı. Sonuç: Anne yaşı 25 yaş ve üzerinde ise, anne üniversite mezunu ise, dışkılama zorluğu ile başvuru 2 ay ve üzerinde başlamış ise, bebekte anal fissür yoksa, bebek demir takviyesi almıyorsa, dışkılama zorluğu için öncesinde probiyotik ve laktuloz kullanılmamışsa, kardeşte dışkılama zorluğu olan dışkılama zorluğu ile başvuran bebeklerin annelerinin anksiyetesi artmaktadır. Anne yaşı 25 yaş ve üzerinde ise, annenin 3 ve üzeri çocuğu var ise, bebek demir takviyesi almıyorsa, kardeşte dışkılama zorluğu varsa dışkılama zorluğu olan bebeklerin annelerinde fonksiyonel kabızlık daha fazla bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Bebeklerde dışkılama, fonksiyonel kabızlık, anksiyete, anne