Akut kolanjit ile takip edilen hastalarda hastalık şiddeti ve prognozunu öngörmede Tokyo-2018 kriterleri yeterli midir?
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HÜSEYİN ÇAMLI
Danışman: İhsan ATEŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Akut kolanjit safra yollarında tıkanma ve enfeksiyon sonucunda oluşan, erken dönemde tanınıp etkin tedavi sağlanamaması durumunda yüksek ölüm oranlarıyla seyredebilen bir tıbbi acildir. Akut kolanjitin tanısı, şiddet sınıflaması ve tedavi yönetiminde Tokyo Rehberleri-2018 en sık başvurulan kaynak konumundadır. Bu çalışmada Tokyo Rehberleri-2018'in hastalık şiddetini belirleme ve prognozu öngörmedeki yeterliliğinin değerlendirilmesi ve bu konuda daha etkili alternatif bir sınıflama sistemi oluşturulması amaçlanmıştır. Çalışmaya Ankara Şehir Hastanesi'nde Şubat 2019 – Eylül 2021 tarihleri arasında akut kolanjit tanısı ile tedavi edilmiş 507 hasta dahil edildi. Hastaların başvuru anındaki klinik ve laboratuvar bulguları ile prognozları Tokyo Rehberleri-2018 ile karşılaştırmalı olarak incelendi. Verilerin analizinde, yeni şiddet sınıflamasının oluşturulmasında ve değerlendirilmesinde Statistical Package for Social Sciences (SPSS) v26.0 programı kullanıldı. Çalışmaya dahil edilen hastaların %46,2'si kadın, %53,8'i erkekti. Hastaların yaş ortalamaları 66,08 ± 16,46 olarak saptandı. Tokyo Rehberleri-2018'e göre hastaların %55,7'si hafif, %22,7'si orta şiddette ve %21,9'u ağır kolanjit olarak sınıflandırıldı. Analizlerde solunum yetmezliği, karaciğer fonksiyon bozukluğu ve hematolojik disfonksiyonun kötü prognoz üzerinde risk artışına işaret etse de bu durumun istatistiksel olarak anlamlı olmadığı saptandı. Yapılan tek ve çok değeişkenli analizler sonucunda yeni puanlama sistemi yaş ≥70 olması 1 puan, Charlson komorbidite skoru ≥3 olması 2 puan, qSOFA skoru ≥1 olması 2 puan ve albümin <37 g/L olması 2 puan olarak belirlendi. Bu sınıflamaya göre 3 ve üzeri puan ölüm için 18,9 kat artmış risk ile ilişkili bulundu. Yeni şiddet sınıflamasının duyarlılığı %90, özgüllüğü %67,7 olarak saptandı. Organ yetmezlikleri esas alınarak oluşturulan Tokyo Rehberleri şiddetli hastalık kriterleri kötü prognozun erken dönemde tahmin edilmesinde yetersiz kalabilmektedir. Çalışmamızda hastaların eşlik eden diğer hastalıkları, başvuru anındaki vital bulguları, yaşı ve albümin düzeyi kullanılarak prognozu öngörmede daha etkili bir kriter sistemi oluşturulmuştur. Anahtar kelimeler: Akut kolanjit, ERCP, albümin, Tokyo rehberleri, qSOFA