Samsun ilindeki yenidoğan bebeklerde annelerdeki eksikliğe ikincil gelişen B12 eksikliği durumu
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, SAMSUN SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SÜMEYRA BAŞARAN
Danışman: Ebru YILMAZ KESKİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş Amaç: B12 vitamini temel olarak süt, peynir, yumurta ve kırmızı et gibi hayvansal besinlerde bulunup, bu besinler yeterli miktarda alınmadığında B12 vitamini eksikliğine ait bulgular ortaya çıkar. B12 vitamini, yaşamın erken dönemlerinde merkezi sinir sisteminin gelişimi ve miyelinizasyonu için gereklidir. B12 vitamini eksikliği olan süt çocuklarında, henüz hematolojik bulgular gelişmeden de solukluk, apati, hipotoni, nörogelişimsel gerilik, göz teması yokluğu, huzursuzluk, tremor ve konvulziyon gibi nörolojik bozukluklar gelişebilir. Ağır ve geç tanı alan olgularda, tedavi sonrası hızlı bir düzelme olsa da, kalıcı gerilik kalabildiği bilinmektedir. Ülkemiz sosyoekonomik düzey, yanlış beslenme alışkanlıkları gibi nedenlerden dolayı risk altındadır. Samsun ilinde de, beslenme alışkanlıklarından dolayı, risk yüksek olabilir. Bu nedenle hastanemizde doğum yapan annelerin ve bebeklerinin B12 vitamini durumu ile ilişkili bir çalışma planladık. Çalışmadaki amacımız ilimizde anne ve bebeklerindeki B12 vitamini eksikliği sıklığını belirlemek olup, yüksek çıkması durumunda, bunun ilimizde de bir halk sağlığı problemi olduğuna ve gerekli koruyucu önlemelerin alınması gerekliliğine dikkat çekebiliriz. Bununla birlikte, yenidoğanlarda B12 vitamini eksikliğinin birtakım değişkenlerle ilişkisini belirleyip, özellikle annelerden baktığımız serum Holotc düzeyinin, bebeklerde B12 vitaminini eksikliğini öngörmede hassasiyet durumunu belirlemek ve bu testin yenidoğanlarda B12 vitamini eksikliğini taramadaki yeri ve etkinliği konusunda ışık tutmak istedik. Yöntem: Samsun Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi polikliniğine sağlıklı çocuk muayenesi için getirilen ve zamanında doğmuş 1-30 gün arasındaki 240 yenidoğan ve onların anneleri tarandı. Yenidoğanlarda yaş, yaşam tarzı ve beslenme durumu gibi değişkenlere göre B12 vitamini eksikliği durumu, bununla birlikte B12 parametrelerinin, anne ve bebeklerinde, kendi içlerinde ve birbirleriyle olan ilişkisi istatistiksel olarak değerlendirildi. Bebeklerden tam kan sayımı, serum B12 vitamini, folat, serum tHcy düzeyleri, annelerinden de eş zamanlı olarak tam kan sayımı, serum B12 vitamini, folat,serum tHcy, ferritin ve Holotc düzeyleri bakıldı. Tetkik taramasında elektrokemiluminisans yöntemi (Abbott C2000İ cihazı ile) ve nefelometrik yöntemler (BN2 Dadebehring cihazı ile) kullanıldı. Analizler için SPSS 15 seri programı kullanılıp istatistiklerde anlamlılık sınırı p 20 mcmol/L olarak tanımladığımızda, taramaya alınan toplam 240 yenidoğanın 35'inde (% 14,6) B12 vitamini eksikliği bulundu. Annenin serum B12 vitamini, serum holoTc ve serum tHcy düzeylerine bakılarak yapılan tanı testlerinin gücü karşılaştırıldığında; anne serum homosistein düzeyinin yenidoğanlarda B12 vitamini eksikliğini öngörmede diğer testlere göre daha üstün olduğu bulundu. Annelerin serum Holotc düzeylerinin, anne B12 vitamini düzeyine göre yenidoğanlardaki B12 vitamini eksikliğini çok daha iyi yansıttığı ve yenidoğanlarda B12 vitamini eksikliğini öngörmede, annenin serum Holotc düzeyine bakıldığında; testin duyarlılığının % 21, özgüllüğünün ise % 97,5 olduğu bulundu. Sonuç: Çalışmamızda yenidoğanların B12 vitamini eksikliğini taramada hassas bir belirteç olan tHcy için eşik değerini 20 mcmol/L olarak ele aldığımızda Samsun ilindeki yenidoğanların 35'i (% 14,6) gibi ciddi bir kısmında eksiklik tespit edildi. Bu durum için gerekli önlemlerin alınması konusuna dikkat çektik. Ayrıca çalışmamızdaki annelerde henüz pek kullanılmayan bir test olan holoTC tekniği kullanıldı. Bu testin yenidoğanlarda B12 vitamini eksikliğini öngörmede, orta derecede hassas bir tanı testi olması ile birlikte testin seçiciliği oldukça yüksekti. Bu sonuçlara dayanarak gebelerde ve doğum sonrası annelerde B12 vitamini eksikliğini taramada serum holoTC düzeylerinin alternatif bir test olup, bebeklerde de B12 vitamini durumunu öngörmede faydalı olabileceğini düşünmekteyiz.