Multiple skleroz'da görülen komorbid hastalıkların klinik parametreler ve özürlülük üzerine etkisi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR BOZYAKA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NIGAR AHMADOVA

Danışman: Aslı KÖŞKDERELİOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Multipl skleroz (MS), kronik otoimmun bir santral sinir sistemi hastalığıdır. MS ve komorbid kronik hastalıklar arasındaki etkileşim MS dünyasında yeni merak konusudur. Uzun süre izlenen MS hastalarında ek hastalıkların ortaya çıkması ve tabloyu karmaşıklaştırılması doğal bir süreçtir. Bu süreç hem MS semptomları ile karışabilen farklı semptomların ve hastalıkların ayırt edilmesi, hem de hastaların doğru tedaviyi almaları açısından önemlidir. Ancak şimdiye kadar MS hastalarında görülen ek kronik hastalıkların hastalık gidişatını nasıl etkilediği çok iyi araştırılmamıştır. Çalışmamızın amacı MS hasta grubumuzda komorbid hastalıkların sıklığını araştırmak ve klinik parametreler ile ilişkisini incelemektir. GEREÇ VE YÖNTEM: Biz bu çalışmada retrospektif olarak 250 MS hastasını inceledik. Hastaların tıbbi kayıtları detaylı olarak incelendi. Demografik özellikler, klinik parametreler, eşlik eden kronik hastalıklar kaydedildi. SONUÇLAR: İki yüz elli hastanın %65,6 sı kadın idi. Yüz kırk dokuz hastanın ortalama hastalık süresi 10 yıldan uzun idi. İki yüz yirmi üç hastanın komorbid hastalığı mevcuttu. Psikiyatrik hastalık en sık (%63.2) görülen komorbid hastalık idi. RRMS hastalarında daha düşük EDSS skoru, daha kısa hastalık süresi olduğu izlendi. Bununla birlikte, primer progresif MS hastaları daha yüksek EDSS skorları ve daha uzun hastalık süresine sahip ve daha ileri yaşta idi. En sık görülen ek nörolojik hastalıklar migren, epilepsi ve nöropatik ağrı idi. Klinik tip ve komorbidite sayısı arasında anlamlı bir ilişki saptandı. TARTIŞMA: Komorbid hastalıkların farkında olmak, MS hastalarının uzmanlar tarafından doğru yönlendirilmesi ve uygun şekilde tedavi edilmesine katkı sağlayacaktır.