Akciğer kanseri nedeniyle radyoterapi uygulanan hastalarda ek beslenme desteği zamanlamasının etkileri

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA DR. ABDURRAHMAN YURTASLAN ONKOLOJİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CAN AZAK

Danışman: Fatih GÖKSEL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Akciğer kanseri tanısıyla definitif radyoterapi veya kemoradyoterapi uygulanan hastalarda malnütrisyon, sarkopeni ve beslenme desteğinin zamanlamasının yaşam kalitesi, sağkalım ve tedavi tolerasyonuna etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç-Yöntem: Çalışma, prospektif gözlemsel kohort araştırma çalışması olarak tasarlanmıştır. Çalışmaya, S.B.Ü. Dr. Ankara Abdurrahman Yurtaslan Onkoloji Eğitim ve Araştırma Hastanesi radyasyon onkolojisi kliniğine, 01 Haziran 2021 ve 31 Mayıs 2024 tarihleri arasında başvuran, akciğer kanseri tanısıyla definitif radyoterapi veya kemoradyoterapi planlanan hastalar dahil edilmiştir. Çalışmanın primer sonlanım noktası yaşam kalitesi, sekonder sonlanım noktaları ise genel ve progresyonsuz sağkalım ile bunlara etki eden antropometrik ve klinik faktörlerin saptanması, tedavi süresince ve sonrasında vücut kitle indeksi (VKİ), yağsız vücut kitle indeksinin (YVKİ) zaman içindeki değişimi olarak belirlenmiştir. Yaşam kalitesi EORTC QLQ-C30 formu ile, VKİ ve YVKİ biyoimpedans analiz yöntemi ile, sarkopeni taraması SARC-F anketi ile radyoterapi süresinde haftalık olarak, ardından kontrol vizitlerinde uygulanmıştır. Bulgular: Çalışmada yaşam kalitesi ve alt işlevleri değerlendirildiğinde, radyoterapi başlangıcında malnütre olan hastalarda, malnütre olmayanlara göre radyoterapi sürecinde duygusal işlev, sosyal işlev skorları daha çok azalmış, yorgunluk, iştah kaybı ve kabızlık semptom skorları ise daha çok artmıştır. Malnütre olmayan hasta grubunda erken veya geç beslenme desteği sağlanması ile genel yaşam kalitesi veya alt işlevlerinde fark saptanmamıştır. Radyoterapi başında malnütre olan hastalarda hem genel hem de progresyonsuz sağkalım olumsuz etkilenmiştir. Malnütre olmayan hastalarda erken beslenme desteği başlanması hem genel hem de progresyonsuz sağkalım süresini arttırmıştır. Erken beslenme desteği başlanması ile vücut kitlesi ve yağsız vücut kitlesi daha iyi korunmuştur. Malnütre hastalarda radyoterapi sırasında hastaneye yatış daha sık yapılmıştır. Sonuç: Akciğer kanserinde nütrisyonel durumunun tespiti ve malnütrisyona gidişin önlenmesi sağkalım, yaşam kalitesi ve tedavi tolerasyonu gibi faktörler üzerinde olumlu yönde etki gösterebilir. Özellikle beslenme açısından riskli kabul edilen ve kemoradyoterapi gibi zorlayıcı tedaviler planlanan hastalarda erken beslenme desteği ve nütrisyonel danışmanlık sağlanması önemlidir.