Kronik bel ağrısı olan hastaların tedavisinde ultrasonografi rehberliğinde derin paravertebral periforaminal ozon enjeksiyonunun etkinliğinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ESRA ÜLGEN KIRATLIOĞLU
Danışman: Kutay TEZEL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bel ağrısı toplumdaki her bireyin yaşam boyu karşılaşma ihtimali sık olan bir rahatsızlıktır. Kronik bel ağrısı 12 haftadan uzun süren bel ağrısı olarak tanımlanır ve toplumda ciddi oranda sakatlığa yol açar. Tedavisinde konservatif, farmakolojik, girişimsel ve cerrahi tedavi seçenekleri mevcuttur. Bu çalışmada, kronik bel ağrısı ve radiküler ağrısı olan hastalarda ultrasonografi (USG) rehberliğinde yapılan derin paravertebral periforaminal ozon enjeksiyonu (PFOE) tedavisinin fizik muayene, ağrı, fonksiyonellik, yaşam kalitesi üzerine etkilerini belirlemek ve floroskopi rehberliğinde yapılan transforaminal epidural steroid enjeksiyonu (TFESE) tedavisiyle karşılaştırmak hedeflenmiştir. Gereç ve Yöntem: 25 hasta PFOE tedavisi için çalışma grubuna, 25 hasta TFESE tedavisi için kontrol grubuna olmak üzere toplamda 50 hasta çalışmaya dahil edildi. PFOE grubundaki hastalara 1. hafta haftada 2 kez 10 µg/mL 5 ml, 2. hafta haftada 2 kez 15 µg/mL 5 ml olmak üzere toplam 4 defa USG rehberliğinde enjeksiyonları yapıldı. TFESE grubundaki hastalara ise floroskopi rehberliğinde 1 defa steroid (deksametazon 8mg/2ml 2 ml) ve lokal anestezik (2 ml %2 lidokain hidroklorür) enjeksiyonu yapıldı. Hastalara 2 ay süreyle bel ve karın kasları için ev egzersiz programı verildi. Hastaların fizik muayeneleri tedavi öncesi ve tedaviden sonra 2. ayda yapıldı. Hastaların ağrı skorları Vizüel Analog Skala (VAS) ile, fonksiyonel değerlendirmeleri Oswestry Dizabilite İndeksi (ODI) ile ve yaşam kalitesi Kısa Form-36 (SF-36) ile tedavi öncesi; tedavi sonrası 15. gün, 1. ay ve 2. ayda değerlendirildi. Bulgular: Her iki grupta da tedavi sonrası bel VAS, bacak VAS ve ODI skorlarında anlamlı iyileşme saptandı (p 0.05). ODI skorlarında ise 15. gün kontrolünde PFOE grubu lehine anlamlı iyileşme olduğu belirlendi (p=0.017). SF-36 değerlendirmesinde fiziksel fonksiyonda 1. ay (p=0.036) ve 2. ay kontrollerinde (p=0.047), emosyonel rol kısıtlılığı (p=0.036) ve vitalitede (p=0.025) 2. ay kontrollerinde, bedensel ağrıda (p=0.023) 1. ay kontrollerinde PFOE grubu lehine anlamlı iyileşme kaydedildi. Genel sağlık durumunda ise bütün kontrollerde PFOE grubu lehine anlamlı iyileşme görüldü (p<0.05). Sonuç: PFOE tedavisi TFESE tedavisine göre bel ağrısı, fonksiyonellik, yaşam kalitesi parametrelerinden fiziksel fonksiyon ve bedensel ağrı bakımından erken dönemde, emosyonel rol kısıtlılığı ve vitalite açısından 2. ayda daha etkilidir. PFOE tedavisi ayrıca genel sağlık durumundaki iyileşme bakımından da erken dönem ve 2. ayda TFESE tedavisine üstündür. Konservatif tedavilerden fayda görmeyen radiküler ağrının eşlik ettiği kronik bel ağrısı olan hastalarda PFOE tedavisinin özellikle ağrı ve fonksiyonel iyileşme ve yaşam kalitesi üzerinde kısa dönemde olumlu etkileri bulunmaktadır. PFOE tedavisinin etkilerini ortaya koyan daha geniş hasta grupları ve daha uzun takip süreleri olan çalışmaların yapılmasına ihtiyaç duyulmaktadır. Anahtar Kelimeler: Bel ağrısı, ozon tedavisi, periforaminal enjeksiyon, transforaminal epidural enjeksiyon, ultrasonografi, floroskopi