Yüz yerleşimli malign lezyonların dermoskopik, klinik, histopatolojik bulgular ile değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE TIP FAKÜLTESİ, DERİ VE ZÜHREVİ HASTALIKLAR ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BATUHAN GÜLER
Danışman: Şirin YAŞAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Yüz yerleşimli malign deri lezyonları, hem tanı güçlüğü hem de kozmetik ve fonksiyonel sonuçları nedeniyle dermatoloji pratiğinde ayrı bir önem taşır. Bu çalışmada yüz bölgesinde yerleşen malign deri lezyonlarının klinik, dermoskopik ve histopatolojik özellikleri birlikte değerlendirildi. Temel amaç, bazal hücreli karsinom, skuamöz hücreli karsinom ve lentigo maligna/lentigo malign melanom grupları arasında ayırıcı tanıya katkı sağlayabilecek ipuçlarını ortaya koymaktı. Gereç ve Yöntem: Araştırma, 10.10.2022-10.10.2025 tarihleri arasında SBÜ Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dermatoloji Kliniği'nde değerlendirilen olgular üzerinden retrospektif olarak yürütüldü. Çalışmaya, yüz bölgesinde yerleşen ve punch biyopsi ya da eksizyon sonrasında histopatolojik olarak malign tanı alan 154 hasta ve 154 lezyon dahil edildi. Saçlı deri lezyonları çalışma dışında bırakıldı; kulak yerleşimli lezyonlar yüz bölgesi içinde değerlendirildi. Klinik kayıtlar, lezyon süresi, anatomik lokalizasyon, dermoskopik görüntüler ve mevcut patoloji raporları incelendi. Dermoskopik bulgular var/yok şeklinde kodlandı ve istatistiksel analizlerde ki-kare, Fisher exact testi, odds oranı hesaplamaları, multinomiyal lojistik regresyon ve uygun olgularda ordinal lojistik regresyon kullanıldı. Bulgular: Olguların yaş ortalaması 71,4±11,7 yıl idi ve hastaların %61,7'si erkekti. En sık tümör grubu bazal hücreli karsinomdu (n=106, %68,8); bunu skuamöz hücreli karsinom (n=25, %16,2) ve lentigo maligna/lentigo malign melanom (n=23, %14,9) izledi. Alt tipler içinde nodüler BCC ilk sıradaydı. Lokalizasyon dağılımında BCC en sık burunda, LM/LMM en sık malar bölgede izlendi. SCC'de alın sayısal olarak önde olsa da kulak ve dudak yerleşimi bu grup için daha ayırt edici göründü. Dermoskopik değerlendirmede BCC'de arborizan damarlar, mavi-gri yapılar, yaprak benzeri alanlar ve tekerlek benzeri yapılar; SCC'de keratinizasyon, skuam, ülserasyon/erozyon, beyaz yapılar ve damar paternleri; LM/LMM'de ise asimetrik pigmente foliküler açıklıklar, rhomboid yapılar, anüler-granüler patern ve foliküler ix obliterasyon ön plana çıktı. Bazı bulgu kombinasyonları özellikle pigmente BCC ve melanom ayrımında klinik olarak dikkat çekici sonuçlar verdi. Sonuç: Bu çalışmanın sonuçları, yüz yerleşimli malign deri lezyonlarında dermoskopinin yalnızca tanıyı destekleyen bir yöntem olmadığını, aynı zamanda tümör grubunu öngörmede de pratik katkı sağlayabileceğini düşündürdü. Burun yerleşimi ve klasik pigmente-vasküler yapılar BCC lehine; keratinizasyon odakları SCC lehine; folikül ilişkili pigment değişiklikleri ve malar yerleşim ise LM/LMM lehine değerlendirilebilir. Bununla birlikte çalışma retrospektif tasarıma sahiptir ve bazı alt gruplarda olgu sayısı sınırlıdır. Bu nedenle bulgular kesin tanısal kurallar olarak değil, klinik ve histopatolojik değerlendirmeyi tamamlayan yardımcı veriler olarak ele alınmalıdır. Anahtar kelimeler: Dermoskopi, yüz, bazal hücreli karsinom, skuamöz hücreli karsinom, lentigo maligna, lentigo malign melanom.