COVID-19 hastalarında karaciğer fonksiyon testlerinin mortalite üzerine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE ULUSLARARASI TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MELİS KAYILI SEVİMLİ
Danışman: Yasemin GÖKDEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Çalışmamızda; klinik, laboratuvar ve radyolojik olarak Covid-19 tanısı koyduğumuz hastaların ilk başvuru ve takiplerinde görülen karaciğer fonksiyon testlerindeki değişimlerin mortalite ile ilişkisini ortaya koymayı amaçladık. YÖNTEM VE GEREÇLER: Çalışmaya S.B.Ü. Prof. Dr. Cemil Taşçıoğlu Şehir Hastanesi'ne Covid-19 tanısı ile 15.06.2021-15.12.2021 tarihleri arasında başvuran 763 hasta dâhil edildi. Bu hastaların başvuru anındaki ve bir hafta sonra alınan kontrol laboratuvar tetkiklerinden ALT, AST, ALP, GGT, INR, LDH, ferritin, d-dimer, albümin, bilirubin değerleri hasta dosyalarından kaydedildi. Laboratuvar verileri karşılaştırılarak mortalite üzerine etkisi retrospektif olarak araştırıldı. BULGULAR: Toplamdan 763 hasta dâhil edildi. Hastaların %46'sı (n=354) kadın, %54'ü (n=409) erkek idi. Çalışmaya alınan olguların %17,4'ü (n=133) mortal seyretti. Mortalite görülen olguların yaşları, mortalite görülmeyenlerden anlamlı düzeyde yüksek saptanırken (p 0,05). Mortalite görülen olguların ilk ve son AST ölçümleri, mortalite görülmeyenlerden istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek saptandı (p 0.05). Mortalite görülmeyen olguların ilk ölçüme göre son AST ölçümlerindeki düşüş istatistiksel olarak anlamlı bulunurken (p 0.05). Mortalite görülen ve görülmeyen olguların ilk ölçüme göre son ALT ölçümlerindeki artış istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.01). Aynı zamanda; mortalite görülen olguların ilk ve son ALP, albümin, GGT, ferritin, d-dimer, INR ve LDH ölçümleri arasındaki fark, mortalite görülmeyen olgulara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır (p<0.01). SONUÇ: Covid-19 tanısı almış ve mortal seyri olan hastalarda, karaciğer fonksiyonunu gösteren enzimler ile kolestatik enzimlerde, başvuru anında ve takiplerinde belirgin bir artış saptanmıştır. Covid-19 hastalığında mortal seyreden hastalardaki enzim progresyonu, karaciğer enzimlerinin de ferritin ve lenfopeni gibi mortalite açısından prognostik önemi belirlenmiş parametrelerden biri olabileceğini düşündürmektedir. ANAHTAR KELİMELER: Covid-19, Karaciğer fonksiyon testleri, Mortalite, Alt, Ast