Romatoid artrit hastalarında tedavi ve komorbidite yükünün hastalık aktivitesi, steroid bağımlılığı ve ciddi klinik olaylarla ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ADANA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALİ KARAKAŞ
Danışman: Emine Duygu ERSÖZLÜ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET Romatoid Artrit Hastalarında Tedavi ve Komorbidite Yükünün Hastalık Aktivitesi, Steroid Bağımlılığı ve Ciddi Klinik Olaylarla İlişkisi Amaç: Bu çalışmada romatoid artrit (RA) hastalarında tedavi yükü ve komorbidite yükünün persistan hastalık aktivitesi, steroid bağımlılığı ve ciddi klinik olaylarla ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu tek merkezli, retrospektif kohort çalışmasına, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Romatoloji Kliniği'nde 01 Ocak 2023–15 Aralık 2025 tarihleri arasında takip edilen, 2010 ACR/EULAR sınıflama kriterlerine göre RA tanısı almış, 18 yaş ve üzerinde olan ve en az 12 aylık düzenli takibi bulunan 750 hasta dahil edilmiştir. Demografik özellikler, komorbiditeler, tedavi öyküsü, laboratuvar parametreleri ve hastalık aktivitesi geriye dönük olarak değerlendirilmiştir. Hastalık aktivitesi DAS28-CRP ile değerlendirilmiştir. Persistan hastalık aktivitesi, son 12 ayda DAS28 hesaplanabilen vizitlerin ≥%50'sinde DAS28 ≥3,2 olması; steroid bağımlılığı ise son 12 ayda en az 6 ay süreyle günlük ≥5 mg prednizolon eşdeğeri steroid kullanımının devam etmesi olarak tanımlanmıştır. Tedavi yükü araştırmaya özgü oluşturulan kompozit kriterlere göre, komorbidite yükü ise toplam komorbid hastalık sayısına göre belirlenen kategoriler doğrultusunda sınıflandırılmıştır. Bağımsız belirleyiciler çok değişkenli lojistik regresyon analizi ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 750 hastanın %49,3'ünde yüksek tedavi yükü, %20,4'ünde persistan hastalık aktivitesi, %37,3'ünde steroid bağımlılığı ve %22,8'inde ciddi klinik olay gelişimi saptanmıştır. Yüksek tedavi yüküne sahip hastalarda persistan hastalık aktivitesi, steroid bağımlılığı, inflamatuvar belirteçler ve D2T-RA oranları anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. Çok değişkenli analizde yüksek tedavi yükü, artmış CRP düzeyi ve seropozitiflik persistan hastalık aktivitesi ile bağımsız olarak ilişkili bulunmuştur. Yüksek komorbidite yükü ciddi klinik olay gelişiminin bağımsız belirleyicilerinden biri olarak saptanmıştır. Yüksek tedavi yükü hem steroid bağımlılığı hem de ciddi klinik olay gelişimi ile bağımsız olarak ilişkili bulunmuştur. Sonuç: Romatoid artrit hastalarında yalnızca hastalık aktivitesinin değil, tedavi ve komorbidite yükünün de birlikte değerlendirilmesi gerekmektedir. Yüksek tedavi yükü persistan inflamatuvar aktivite ve daha karmaşık hastalık seyri ile, yüksek komorbidite yükü ise ciddi klinik olay gelişme riski ile ilişkili bulunmuştur. Bu bulgular, gerçek yaşam verilerinde tedavi ve komorbidite yükünün kötü klinik sonuçların öngörülmesinde yararlı göstergeler olabileceğini düşündürmektedir. Anahtar Kelimeler: Romatoid artrit, hastalık aktivitesi, komorbidite, tedavisi zor romatoid artrit