Prostat kanserinin helikal tomoterapi cihazı ile yapılan stereotaktik beden radyoterapisinin dozimetrik değerlendirilmesi ve kalite temini
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, RADYASYON ONKOLOJİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CEREN ÇELİKHAN
Danışman: Bahar DİRİCAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Radyasyon Onkolojisi Kliniğinde, prostat kanseri tedavisi uygulanmış 10 hastanın Bilgisayarlı Tomografi görüntüleri üzerinde, Helikal Tomoterapi cihazı ile Stereotaktik Beden Radyoterapisi (SBRT) için ışınlama parametreleri değiştirilerek tedavi planlarının oluşturulması, tedavi planlarının dozimetrik olarak ve kalite temini işlemleri ile değerlendirilmesi amaçlanmıştır. SBRT için Helikal Tomoterapi'de yapılan tedavi planlarında istenilen reçete dozunun hedef hacmi daha iyi ve homojen bir şekilde kapsaması; hedef hacmin etrafındaki rektum, mesane, femur başları gibi kritik organlarda tolerans dozlarının aşılmaması sağlanarak gastrointestinal ve üriner sistem toksisitesinin azaltılabilmesi hedeflenmiştir. Gereç ve Yöntem: Tez çalışmasında; SBRT için Helikal Tomoterapi cihazı ile oluşturulan tedavi planlarında hedef hacmin reçetelenen dozun %95'ini alması ve kritik organların (OAR) tolerans dozlarının aşılmaması sağlanmıştır. Kritik organlar olarak mesane, rektum ve femur başları alınmıştır. Kritik organların aldıkları doz değerlerinde RTOG 0938 protokolü tarafından tavsiye edilen doz limitleri dikkate alınmıştır. Hasta tedavi planları dozimetrik açıdan doz dağılımları, Doz Hacim Histogramları (DVH), Konformite Indeks (CI) ve Homojenite Indeks (HI) parametreleri ile değerlendirilmiştir. Tedavi planlarının dozimetrik doğrulamaları kalite temini işlemleri ile sağlanmıştır. HI-ART Tomoterapi Cihazı, Accuray HI-ART Yazılım Planlama İstasyonu 5.1.x. Yazılım Sistemi, TOSHIBA X-RAY High Voltage Generator Model CXXG-012A1 Bilgisayarlı Tomografi, Tedavi Planlama Sistemi kullanılarak tedavi planları oluşturulmuş, oluşturulan tedavi planlarının kalite temini Accuray HI-ART Software DQA Station Yazılım sistemi, PTW 2D-Array Octavius Detector 729, PTW Detector Interface 4000, ExtraIon Chamber Standard Imaging A1SL REF 92722 SN XW081414 kullanılarak yapılmıştır. Bulgular: Prostat kanserli 10 hasta için oluşturulan Tomoterapi tedavi planları sonucunda PTV'de %95'lik hacmin aldığı ortalama doz değeri 36,325±0,130 Gy; kritik organ dozları rektum için ortalama 36,857±0,244 Gy, mesane için ortalama 36,864±0,266 Gy ve femur başları için ortalama 13,513±0,179 Gy olarak elde edilmiştir. Tedavi planlarının dozimetrik doğrulaması için Gama Analizi ile yapılan Kalite Temini (QA) işlemlerinde DD %3, DTA ±3 mm kriterlerine uygunluk ortalama %98,19±1,06 olarak sağlanmıştır. Prostat SBRT'si için HI ve CI parametreleri sırası ile ortalama 0,019±0,125 ve 1,222±0,235 hesaplanarak ICRU 83 raporuna göre SBRT açısından klinik uygulamalar için uygun bulunmuştur. Sonuç: Prostat kanseri SBRT'si için Helikal Tomoterapi ile oluşturulan tedavi planlarında tümör dokusuna yüksek radyasyon dozunun tek veya birkaç fraksiyonda verilmesi ile tümör lokal kontrolünün arttırılması ve normal doku komplikasyonlarının azaltılması hedeflenmiştir. Reçete edilen dozun hedef hacmi daha iyi sardığı ve kritik organların daha iyi korunduğu tedavi planlarının klinik uygulamalar için uygulanabilir olduğu sonucuna varılmıştır. Daha önce tedavi gören 10 retrospektif prostat kanseri hastasında, Helikal Tomoterapi Cihazı ile yapılan ışınlama parametrelerinin değiştirilerek oluşturulan tedavi planlarının değerlendirilmesi sonucunda, Tomoterapi sisteminin hem hedef organ doz homojenitesi hem de kritik organ doz tolerans limitleri ile uyumlu bulunmuştur ve Helikal Tomoterapi tedavisinin Prostat kanseri tedavisi için pratik, minimum hasarlı uygun bir tedavi seçeneği olduğu değerlendirilmektedir. Anahtar Kelimeler: Prostat Kanseri, Helikal Tomoterapi, Stereotaktik Beden Radyoterapisi, Kalite Temini, Konformite Indeks (CI), Homojenite Indeks (HI)