Bipolar duygulanım bozukluğu olan hastalarda alkol ve madde kullanım bozukluğunun sirkadiyen ritim ve uyku kalitesi üzerine etkisi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BAŞAK ÖZGE YİĞİTBAY

Danışman: Filiz İZCİ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada amacımız; ötimik dönemdeki, tip 1 bipolar duygulanım bozukluğu olan hastalarda komorbid alkol ve madde kullanım bozukluğunun, uyku kalitesi ve sirkadyen ritme etkisini değerlendirmektir. Araştırmamız prospektif, kesitsel bir araştırma çalışmasıdır. Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi' nde remisyon dönemindeki 100 hasta ile DSM-5 tanı ölçütlerine dayalı psikiyatrik görüşme yapılmıştır. Hastaların Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği (HAMD)' nden 8'in altında, Young Mani Derecelendirme Ölçeği (YMDÖ)'nden 6'nin altında puan alması ve son epizodun en az dört ay önce olmuş olması ile remisyon döneminde oldukları belirlenmiştir. Sosyodemografik Veri Formu, YMDÖ, HAMD, Biyolojik Ritim Değerlendirme Görüşmesi (BRDG), Pittsburgh Uyku Kalitesi Ölçeği (PUKİ), Epworth Uykululuk Skalası (EUS), Sabahlılık Akşamlılık Ölçeği (SAÖ) kullanılmıştır. Hastalar bipolar bozukluk grubu ve alkol-madde kullanımın eşlik ettiği bipolar bozukluk grubu olmak üzere ikiye ayrılmıştır. Alkol-madde kullanımın eşlik ettiği bipolar bozukluk grubunda ailede psikiyatrik hastalık öyküsü, epizodlarda psikotik özellik, hızlı döngülülük, toplam epizod sayısı, tedavi uyumsuzluğu, epizodlar arası kötü işlevsellik, duygudurum dengeliyici dışında ek tedavi gereksinimi ve ek tedavi olarak antipsikotik/antidepresan/depo antipsikotik kullanımı daha fazla bulunmuştur (p 0.05). Bipolar bozukluk grubunda baskın epizod tipi depresifken; diğer grupta mikst tip olarak belirlenmiştir. Alkol-madde kullanımın eşlik ettiği bipolar bozukluk grubunda uyku kalitesinde azalmayı gösteren PUKI, artmış uykululuğu gösteren EUS ve biyolojik ritim düzensizliğini gösteren BRDG puanları anlamlı olarak yüksek saptanmıştır (p<0.05).