Akrep zehri ilişkili yoğun bakım takibi gerektiren hastalarda hemodinamik instabilite skorlaması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANTALYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUĞBA DENİZ
Danışman: Nilgün KAVRUT ÖZTÜRK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Bu çalışmanın amacı akrep sokması tanısı ile yoğun bakım ünitesinde takip edilen hastalara uygulanan farmakolojik kardiyovasküler destek tedavisinin farklı yaş gruplarındaki farklılıklarını değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Yoğun bakım ünitesinde akrep sokması tanısı ile takip edilen hastalar; sadece lokal semptomları olanlar (Grup 1), sistemik otonomik belirtileri (parasempatomimetik ve/veya sempatomimetik) olanlar (Grup 2), kardiyotoksite kanıtı yani akut pulmoner ödem ile kalp yetmezliği ve hipotansif kardiyojenik şok tanılılar (Grup 3), progressif kardiyojenik şok ile birlikte koma, nöbet, multiorgan yetmezliği gelişenler (Grup 4) olarak gruplandırıldı. Hastaların demografik özellikleri, akrep türü, sokmasının gerçekleştiği lokalizasyon, yoğun bakım ünitesine başvuru anındaki bulgu ve semptomları, laboratuar parametreleri, invaziv ve non-invaziv mekanik ventilasyon ihtiyaçları, yoğun bakım ünitesi takip süreleri, uygulanan ilaç tedavileri, radyolojik görüntüleme yöntemleri incelendi. Bulgular: Çalışmaya toplam 80 hasta dahil edilmiş olup, hastaların yaş ortalaması 17.3 ± 22.16 yıl, %53.8'i kadın, %46.2'si erkektir. Grup 3'de sistemik semptomların görülme oranı ile hiperglisemi, lökositoz, hiperlaktatemi ve troponin artışı gibi laboratuvar parametreleri, diğer gruplara kıyasla istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur. Yoğun bakım yatış süresi Grup 1'de 1.25 gün iken, Grup 3'te 3.24 gün olarak belirlenmiş ve bu fark istatistiksel olarak anlamlıdır. VIS ve TIES skorlarının yoğun bakımda kalış süresi ile pozitif bir korelasyon gösterdiği ve özellikle TIES skoru ile güçlü bir ilişki olduğu saptanmıştır. TIES skoru ile antivenom uygulama süresi arasında negatif bir korelasyon bulunmuş, bu ilişkinin anlamlılık sınırına yakın olduğu tespit edilmiştir. Konvülziyon varlığının TIES skorunu istatistiksel olarak anlamlı şekilde artırdığı görülmüştür. Sonuç: Akrep zehirlenmesi vakalarının yoğun bakım izleminde hastalara uygulanan farmakolojik kardiyovasküler destek tedavisinin klinik evrelere göre farklılık içerdiğini, klinik evre arttıkça hastaların vazopressör/inotrop desteği, mekanik ventilasyon gereksinimi ve yoğun bakımda kalış sürelerinin anlamlı şekilde arttığını raporladık. Antivenom tedavisine geç ulaşmanın klinik bulguları olumsuz etkilediği, VIS ve TIES skorlarının yoğun bakım yatış süresi ile pozitif korelasyon gösterdiği ve TIES skoru ile konvulsiyon varlığı arasında güçlü bir pozitif ilişki olduğunu tespit ettik. Hemodinamik instabilite skorlarının akrep zehirlenmesi vakalarında yoğun bakım izlem süreçlerini ve klinik öngörüyü iyileştirme potansiyeline sahip olabileceğini düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: Akrep Sokması, Total İnotrop Maruziyet Skoru, Vazoaktif İnotropik Skor