Adolesan idiopatik skolyozlu hastaların aerobik egzersiz kapasitesi ve yaşam kalitesi: Kesitsel kontrollü çalışma
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, KAYSERİ ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KADİR KİRAZ
Danışman: Havva TALAY ÇALIŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Çalışmanın amacı Adolesan İdiyopatik Skolyoz (AİS) hastaların fiziksel, psikolojik ve solunum fonksiyonlarının değerlendirilerek skolyozun yaşam kalitesi ve kardiyopulmoner kapasite üzerindeki etkilerini incelemektir. Çalışmamızda, kardiyopulmoner kapasiteyi en güvenilir şekilde değerlendiren Kardiyopulmoner Egzersiz Testi (KPET) testi ile VO2Max değerini ölçtük ve çalışmamıza cerrahi sınır öncesi (Cobb 20-40 derece arası) hastalarla beraber bir kontrol grubu aldık. Bu çalışma cerrahi sınır öncesi skolyozlu hastaların yaşam kalitesinin ve kardiyopulmoner fonksiyonlarının etkilenip etkilenmediği konusunda literatüre güvenilir bir fikir verecektir. GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmaya Kayseri Şehir Hastanesi Skolyoz Polikliniği'ne başvuran ve AİS tanısı alan, Cobb açısı 20 derece ve üzeri olan 19 hasta dahil edilmiştir. Kontrol grubunda ise herhangi bir sağlık problemi bulunmayan 16 sağlıklı birey yer almıştır. Katılımcılar arasında yaş ve cinsiyetdengesi sağlanmıştır. Kardiyopulmoner egzersiz testi (KPET), EQ-5D Yaşam Kalitesi Ölçeği ve Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HADÖ) kullanılmıştır. Solunum fonksiyonları ise FEV1/FVC, FVC, MIP, MEP, MVV parametreleriyle değerlendirilmiştir. BULGULAR: Çalışmada AİS grubunun solunum kapasitesinde, özellikle FEV1/FVC oranı ve maksimum inspirasyon basıncı (MIP) değerlerinde kontrol grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı bir azalma görüldü. EQ-5D ölçeği sonuçları skolyoz grubunda yaşam kalitesinin anlamlı derecede düşük olduğu görüldü. Psikolojik değerlendirmelerde, skolyoz grubunun anksiyete düzeylerinin kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek olduğu bulundu (p<0,05). Fakat depresyon düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı. Serbest zaman egzersiz anketi göre, skolyoz grubunda sedanter yaşam tarzının istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yaygın olduğu gözlemlendi. Ayrıca istatistiksel olarak anlamlı olmasa da skolyozlu grupta VO2Max ortalaması sağlıklı gruba göre daha düşüktü. SONUÇ: AİS'li bireylerde sedanter yaşam tarzının daha yaygın olması, fiziksel aktivitelerdeki yetersizliğin kardiyorespiratuar kapasite ve genel sağlık üzerinde olumsuz etkiler yarattığını işaret ettiği sonucuna varılmıştır. Skolyozun, bireylerin fiziksel aktivitelerini, solunum fonksiyonlarını ve psikososyal durumlarını olumsuz etkilediği sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Adolesan İdiyopatik Skolyoz, Yaşam Kalitesi, Kardiyopulmoner Kapasite ve Psikolojik Değerlendirme, Kardiyopulmoner Egzersiz Testi