Perkütan nefrolı̇totomı̇ (PCNL) amelı̇yatı yapılan hastalarda non-ı̇nvazı̇v hemoglobı̇n (SPHB) monı̇törı̇zasyonu ile hemoglobı̇n ölçümünün doğruluğu ve kanamanın değerlendı̇rı̇lmesı̇

İSLAM ÖZDEMİR

Perkütan nefrolı̇totomı̇ (PCNL) amelı̇yatı yapılan hastalarda non-ı̇nvazı̇v hemoglobı̇n (SPHB) monı̇törı̇zasyonu ile hemoglobı̇n ölçümünün doğruluğu ve kanamanın değerlendı̇rı̇lmesı̇

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, BURSA YÜKSEK İHTİSAS SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İSLAM ÖZDEMİR

Danışman: Şeyda Efsun ÖZGÜNAY

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Büyük ve kompleks böbrek taşlarının standart tedavi yöntemi olan perkütan nefrolitotomi (PCNL) cerrahisinin önemli komplikasyonlarından birisi olan kanamanın takibi bu hasta grubunda cerrahi prosedürden dolayı oldukça güçtür. Amacımız PCNL hastalarında non-invaziv hemoglobin (SpHb) monitörizasyonu ile ölçülen değerlerin venöz kan gazı (VKG) örneklerine göre doğruluğunu ve kanamayı değerlendirmektir. Gereç ve yöntem: Prospektif kesitsel çalışmamıza Mayıs 2023-Mart 2024 tarihleri arasında PCNL cerrahisi uygulanan 18-65 yaş aralığındaki, ASA I-II olan ve onam verebilecek hastalar dahil edildi. Demografik veriler, komorbiditeler, cerrahi bilgiler, intraoperatif vital bulgular, intravenöz (iv) verilen sıvı, yapılan transfüzyonlar ve irrigasyonda kullanılan sıvı miktarı kaydedildi. Masimo Rad-7 cihazı ile parmak ucundan prob ile devamlı ölçülen SpHb, perfüzyon indeksi (PI), pleth variability indeks (PVI) değerleri kaydedildi. Perioperatif VKG örneklerinden hemoglobin (tHb), hematokrit (HCT), sodyum (Na+), klor (Cl-) ve vaka bitiminde kovada toplanan irrigasyon sıvısından örnek alınıp Hb ölçümleri yapıldı. Bulgular: SpHb ve tHb değerleri arasında tüm zamanlarda pozitif yönlü güçlü korelasyon saptandı (r= 0.914; p<0.001). Başlangıç ve bitiş SpHb-tHb farkındaki % değişim ile kanama miktarı arasında negatif yönlü orta kuvvette ilişki saptandı (r= - 0.411, p<0.001). SpHb-tHb farkı açısından kadınlar ve erkekler arasında anlamlı farklılık bulundu (p= 0.030). SpHb-tHb farkı vücut kitle indeksi (VKİ) ile anlamlı pozitif korelasyon gösterdi (r= 0.263, p= 0.028). Taş boyutu ve cerrahi sürenin kanama miktarı ile pozitif yönlü anlamlı ilişkisi saptandı (sırasıyla r=0.267, p= 0.026; r=0.312, p= 0.009). Postoperatif süreçte post anestezi yoğun bakımda (PACU) takip edilen hastalarda transfüzyon ihtiyacı anlamlı olarak daha yüksek bulundu (p=0.006). Sonuç: Devamlı, non-invaziv, kolay uygulanabilir olması, sağlık çalışanlarına yönelik olası riskleri barındırmaması, kanamayı erken tespit edebilmesi, karar alma ve tedavi sürecinde zaman kazandırması, daha az iş gücü gerektirmesi ve göz ardı edilebilecek oranda hata payı içermesi gibi avantajlarıyla kanama ihtimali yüksek olan PCNL cerrahisi geçirecek hastalarda SpHb ile devamlı Hb monitörizasyonunun, laboratuvar hemoglobinine alternatif yöntem olabileceğini düşünüyoruz. Anahtar Kelimeler: Perkütan nefrolitotomi, hemoglobin, perfüzyon indeksi