Posttravmatik ampute bireylerde fantom egzersizleri ve masaj uygulamalarının fantom ağrısına etkisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZEYNEP KOCA

Danışman: Emre ADIGÜZEL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışma, fantom ağrılı ampute bireylerde masaj terapi ve fantom egzersiz uygulamalarının fantom ağrısı, depresyon, uyku kalitesi, yaşam kalitesi ve protez deneyimi üzerine etkilerinin incelenmesini amaçlamaktadır. Yöntem: Fantom ağrısı olan toplam 42 birey fantom egzersizi grubu (Grup 1, n=21) ve masaj terapisi grubu (Grup 2, n=21) olmak üzere iki gruba ayrıldı. Grup 1'e 4 hafta boyunca haftada iki gün, 20 tekrar ve 3 setten oluşan egzersiz programı; Grup 2'ye ise haftada iki gün, 30 dakika masaj terapisi uygulandı. Tüm katılımcılar müdahale öncesi ve sonrası Vizüel Ağrı Skalası (VAS), Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ), Pittsburg Uyku Kalitesi Ölçeği (PUKÖ), Trinity Amputasyon ve Protez Deneyim ölçeği (TAPES) ve Kısa Form-12 (SF-12) ile değerlendirildi. Bulgular: Tedavi öncesinde Grup 2'nin VAS sonuçları daha yüksekti (p 0,05). TAPES sonuçlarına göre her iki grupta proteze genel uyum tedavi öncesine göre tedavi sonrasında anlamlı olarak arttı (p 0,05); her iki grupta da uyku kalitesinde anlamlı iyileşme saptandı (p 0,05). Sonuç: Fantom egzersizleri ve masaj terapisi, fantom ağrılı ampute bireylerde ağrı ve depresyon şiddetinde azalma, uyku kalitesi ve proteze uyumda artış sağlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Amputasyon, Depresyon, Fantom Ağrısı, Uyku, Protez