Karaciğer transplantlı hastalarda metabolik hastalık ilişkili yağlı karaciğer hastalığı (MAFLD) prevalansı ve etki eden faktörlerin analizi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ÜMRANİYE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AHMET EMRE KALAMAN
Danışman: Gupse ADALI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Metabolik hastalık ilişkili yağlı karaciğer hastalığı (MAFLD), non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı (NAFLD) yerine yakın zamanda önerilmiş bir tanımlama olup dünyada 4 kişiden 1'ini etkilemektedir. MALFD'a bağlı gelişen siroz ve buna bağlı karaciğer transplantasyon sıklığı giderek artmaktadır. Ayrıca karaciğer transplantasyonu sonrasında gelişen MAFLD'ın hem hasta hem de greft sağkalımını azalttığı ve transplant yapılmamış kişilerdeki MAFLD'a göre fibroziste hızlı progresyon olduğunu düşündüren çalışmalar vardır. Karaciğer transplantlı hastalarda hem transplant öncesi hem de sonrası metabolik sendrom risk faktörlerinin varlığı, transplantasyon sonrasında kullanılan immünsupresif tedaviler ve diğer sebeplere bağlı olarak MAFLD ve karaciğer fibrozu gelişimi riskinde artış bulunmaktadır. Bu çalışmamızda karaciğer transplantlı hastalarda metabolik hastalık ilişkili yağlı karaciğer hastalığı (MAFLD) prevalansı ve buna etki eden faktörlerin analizi amaçlanmıştır. GEREÇ ve YÖNTEM: Hastanemiz Karaciğer Hastalıkları Polikliniğinden takipli 18 yaş ve üzeri, posttransplant 6.ay sonrası 141 karaciğer nakilli hastanın verileri hasta dosyaları ve hastane veri tabanı üzerinden retrospektif olarak incelenmiştir. Hastaların demografik verileri, karaciğer görüntüleme bulguları, izlem süreleri, geçmiş ve güncel immünsupresif tedavi ve diğer tedavi bilgileri, komorbiditeleri analiz edilmiştir. MAFLD kriterlerinin varlığı kaydedilmiştir ve hastalar MAFLD olan ve MAFLD olmayan olarak 2 gruba ayrılarak karşılaştırılmıştır. BULGULAR: Toplam 141 hastadan 46 (%32.6) hastada MAFLD saptandı. MAFLD olan hastaların n=33 (%71.7)'ü erkek idi. MAFLD'lı hastaların vücut kitle indeksleri (VKİ) MAFLD olmayanlara göre daha yüksekti. MAFLD olan ve olmayan grubun pretransplant VKİ'leri arasında fark saptanmadı. MAFLD olanlarda Tip2DM sıklığı hem pretransplant hem de posttransplant dönemde daha fazlaydı. MAFLD'lı hastalarda MAFLD olmayanlara göre hipertansiyon sıklığı fazla ve bel çevresi ölçümleri de daha fazlaydı. Pretransplant NAFLD etyolojisi olanlarda pretransplant NAFLD olmayanlara göre MAFLD sıklığı anlamlı olarak yüksek saptandı. Multivariate analizde MAFLD varlığına etkili olan faktörler olarak posttransplant tip2 DM varlığı OR: 24.3 (%95 CI 1.0-584, p=0.049), hipertansiyon varlığı OR: 13.4 (%95 CI 1.57-114, p=0.018), bel çevresi OR: 1.12 (%95 CI 1.0-1.23, p=0.034) saptandı. SONUÇ: Çalışmamızın sonucunda posttransplant MAFLD yaklaşık 3 karaciğer nakilli hastanın 1'inde saptanmıştır. Postransplant MAFLD gelişimine etki eden en önemli faktör olarak diyabet saptanmıştır. Bunun dışında transplantasyon sonrası hipertansiyon ve bel çevresinde artış olan hastalarda MAFLD prevalansının arttığı saptanmıştır. Karaciğer transplantasyonu yapılan hastalar metabolik hastalıklar ve metabolik hastalık ilişkili yağlı karaciğer hastalığı açısından risk altındadırlar. Posttransplant dönemde metabolik sendrom ilişkili faktörlerin gelişiminin yakın takibi, önleyici tedavi değişikliklerinin planlanması MAFLD gelişiminin azaltılması açısından önemlidir. Anahtar Kelimeler: MAFLD, karaciğer transplantasyonu, metabolik sendrom, hepatosteatoz