Hastanemiz erişkin yoğun bakım ünitesinde takip edilen COVID-19 tanılı hastaların demografik ve klinik özelliklerinin mortalite üzerine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAĞCILAR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: VOLKAN DİNÇ
Danışman: Serdar DEMİRGAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:GİRİŞ VE AMAÇ: Bu araştırmanın amacı, Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi erişkin yoğun bakım ünitesinde takip edilen Covid-19 tanılı hastaların demografik-klinik özelliklerinin ve laboratuvar parametrelerinin mortalite üzerine etkisini incelemektir. GEREÇ VE YÖNTEM: İlişkisel tarama modelinde hazırlanan bu araştırma aynı zamanda tek merkezli, retrospektif, kesitsel, tanımlayıcı bir çalışmadır. Araştırmanın katılımcı grubu, 13 Mart 2020-30 Eylül 2021 tarihleri arasında, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi erişkin yoğun bakım ünitesinde yatan Covid-19 PCR testi pozitif hastalardan oluşmaktadır. Bu hastalar içerisinden toplam 287' si çalışmaya dahil edilmiştir. Tüm hastaların yaş ve cinsiyet gibi demografik özellikleri değerlendirildi. Hastaların komorbidite skorları SOFA ve APACHE 2 yoğun bakım skorlama sistemleri kullanılarak hesaplandı. Eşlik edebilecek hastalıklardan diyabetes mellitus (DM), hipertansiyon (HT), koroner arter hastalığı (KAH), demans, kronik obstruktif akciğer hastalığı (KOAH), kronik böbrek yetmezliği (KBY), hipotiroidi, malignite varlığı araştırıldı. Laboratuvar testlerinden; lökosit sayısı (WBC), lenfosit sayısı ve yüzdesi, trombosit sayısı, c-reaktif protein (CRP), prokalsitonin, D-dimer, laktat dehidrogenaz (LDH), ferritin, albumin, pro-BNP değerleri tüm hastalar içinkaydedildi. Hastaların yoğun bakım yatış süreleri ve sağ kalım verileri değerlendirildi. Mortaliteyi etkileyen olası risk faktörleri univaryant lojistik regresyon analizi ile hesaplandı. BULGULAR: Çalışmaya dahil edilen toplam 287 hastanın 170'i (%59.4) erkek, 117'i (%40.6) kadındı. Ortalama yaş 63,9 (IQR: 16-94) yıl olarak hesaplandı. Yoğun bakım yatış süresi 10,2 (IQR: 1-55) gün olarak tespit edildi. Ek hastalıklar ve mortalite oranları değerlendirildiğinde tüm hastaların 193'ü (%67) exitus olurken, 94'ü (%33) taburcu olmuştu. Olguların %68,7'sinin en az bir komorbiditesi bulunmaktaydı. İki ve daha fazla komorbiditesi olanların sıklığı ise %39.9'du. En sık eşlik eden hastalıklar sırasıyla; hipertansiyon (%60,4), diabetes mellitus (%55,7) ve kardiyovasküler hastalıklar (%14,6) olarak belirlendi. Laboratuvar bulguları açısından değerlendirildiğinde mortalitesi yüksek olan grubun mortalitesi düşük olan gruba göre lenfosit değerinin ve yüzdesinin düşük (sırasıyla p=0.017, p=0.001), APACHE 2 (p=0.006) ve SOFA skorunun (p=0.047) yüksek, WBC (p=0.037), LDH (p=0.026), CRP (p=0.011), prokalsitonin (p=0.044), Pro-BNP (p=0.038), ferritin (p=0.032) ve D-Dimer (p=0.024) değerlerinin de yüksek olduğu belirlendi. Bu farkın istatistiksel şekilde anlamlı olduğu da gerçekleştirilen lojistik regresyon analizi ile doğrulandı. Yine mortalitesi yüksek olan grupta başlangıç APACHE 2 ve SOFA skorları diğer gruba göre yüksekti. Yoğun bakım ünitesinde endotrakeal entübe şekilde takip edilen hastaların mortalitesi endotrakeal entübe takip edilmeyen hastalara göre yüksekti. (p<0.001) SONUÇ: Çalışmamızın sonuçları, düşük lenfosit değeri-yüzdesinin ve yüksek WBC, LDH, CRP, prokalsitonin, Pro-BNP, ferritin, D-Dimer değerlerinin mortalite açısından risk faktörü olabileceğini düşündürmektedir. Benzer şekilde hastaların başlangıç APACHE 2 ve SOFA skorlarının yüksek olması ve hastaların takipleri sırasında endotrakeal entübasyon ihtiyaçlarının olması daha yüksek mortalite ile ilişkili bulundu. Bu araştırmanın sonuçlarının Covid-19 hastalığının seyrinde mortalite tahmini ve tedavi planlamasında klinisyene yol gösterici olabileceği varsayılmaktadır. Risk faktörlerinin net olarak belirlenebilmesi için sonuçlarımızı destekleyecek daha fazla sayıda çalışmaya ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimler: Covid-19, demografik özellikler, mortalite