Rat overinde ZNO nanopartiküller ile oluşan hasarda, L-arjinin ajanının etkisinin histolojik ve biyokimyasal olarak incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HİSTOLOJİ VE EMBRİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATIMA EFENDIC
Danışman: Tansel SAPMAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çinko oksit nanopartiküllerin (ZnO NP), insan sağlığına etkisi üzerine yapılan araştırmalarda birçok dokuda hasara neden olduğu bilinmektedir. Bu dokular arasında ovaryum da bulunmaktadır. Doku yenilenmesinin gerçekleşmesi gibi birçok sentezde ve metabolik yolakta rol alan, ovaryumda kan akışının düzenlenmesinde ve foliküllerin olgunlaşmasında görevli L-arjinin (L-A), oluşan hasara karşı koruyucu bir etkiye sahip olduğu ileri sürülmektedir. Çalışmanın hedefi; ZnO nanopartiküllerinin ovaryuma, foliküllere ve menstrual döngüye dokusal boyutta hangi büyüklükte hasara yol açtığı; oluşan bu hasarların iyileştirilmesinde L-arjininin herhangi bir koruyucu etkisinin olup olmadığının anlaşılması hedeflenmektedir. Moleküler düzeyde DNA zinciri üzerinde gerçekleşen hasarın tespit edilmesi amacıyla apoptoz ilgili genlerinin ekspresyon seviyesinin qRT-PCR yöntemi kullanarak ölçülmesi amaçlanmıştır. Çalışma için dişi ratlar 5 gruba ayrılmıştır. İlk grup, kontrol grubu olarak seçilmiştir. 2. ve 3. gruplara sırasıyla 100 mg/kg ve 200 mg/kg olmak üzere iki farklı dozda ZnO NP uygulanmıştır. 4. ve 5. gruba ise ZnO NP uygulamasına ilave olarak 1.3 gr/kg L-arjinin uygulanmıştır. Maddeler intraperitonel (IP) 21 gün boyunca düzenli olarak verilmiştir. Uygulamadan sonra ratlar proöstrus-östrus fazındayken sakrifiye edilerek gerekli analizlerin gerçekleştirilmesi amacıyla ovaryumları çıkarılmış ve kan örnekleri progesteron seviyesi tespit etemk için alınmıştır. Histolojik incelemesinin gerçekleştirilebilmesi için ovaryumların yarısı % 10'luk formaldehit çözeltisi içerisinde aktarıldı. Ovaryum kesitlerini incelendiğimizde ZnO NP gruplarında nekrotik ve apoptotik doku fazlalığı gözlendi. Folikül sayısı azaldı. L-arg ile uygulanmış deney gruplarında ise atrezik folikül sayısı çinko oksit gruplarına göre oldukça düşük olduğu anlaşıldı. Hasarlı graaf folikül gözlendi. L-arg ile muamele edilen gruplarda, ZnO NP toksisitesine bağlı olarak meydana gelen hasarların kısmen engellendiği tespit edildi. Ayrıca, özellikle 3. grupta primordiyal foliküllerden sekonder foliküllere kadar gelişimin farklı aşamalarında oosit çekirdeklerinin küçük olduğu bazı foliküllerde çekirdek bulunmadığı da tespit edildi. Granüloza hücrelerinde zayıf bir boyanma gözlendi. Sonuç olarak, ZnO nanopartıküllerin ovaryum üzerine morfolojik ve fizyolojik zararlı etkenleri ortaya konmuş ve L-arjinin kullanımının toksisitesine ve strese bağlı hasarı engelleyerek kliniğe faydalı sağlayabileceği kanısına varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Apoptoz, ZnO Nanopartiküller, Folikül, L-arjinin, Ovaryum.