Uzamış sarılık tanısı alan term yenidoğan bebeklerin 2. ve 3. haftalarda değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA KEÇİÖREN SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SİNEM ÖZÇELİK ESER
Danışman: Dilek SARICI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Sarılık, yenidoğan döneminde en sık görülen sorunlardan biri olup yaşamın ilk günlerinde bebeklerin %60-70'inde görülmektedir. Bilirubin metabolizmasında ortaya çıkan bazı değişiklikler ve bilirubin yapımında artma gibi fizyolojik süreçler sonucunda yenidoğan bebeklerin büyük bir çoğunluğunda sarılık meydana gelmektedir. Term yenidoğanlarda, ikinci haftanın sonunda devam eden hiperbilirubinemi "uzamış sarılık" olarak isimlendirilir. Tüm yenidoğanların %2-15'ini ve anne sütü ile beslenen bebeklerin % 40'ını etkiler. Uzamış sarılıkların büyük çoğunluğu anne sütü sarılığıdır. Uzamış sarılığın etiyolojik izahına yönelik araştırmalar, birçok laboratuvar testlerini içermektedir. Bununda ötesinde, uzamış sarılığın araştırılması sırasında kullanılan testlerinin öncelikleri ve önemleri konusunda bir fikir birliğine ulaşılamamıştır. Biz çalışmamızda, uzamış sarılık tanısı alan term yenidoğan bebekleri inceledik ve klinik olarak iyi görünen bebeklerin tetkiklerinin bir hafta ertelenmesinin, bebeklerin çoğunda gereksiz tetkik edilmeyi önleyici bir yaklaşım olduğunu göstermeyi amaçladık. Gereç ve Yöntemler: Çalışma Sağlık Bilimleri Üniversitesi Keçiören Eğitim ve Araştırma Hastanesi Yenidoğan Polikliniği'ne, 2016 yılı içinde, 14. günden sonra başvurarak uzamış sarılık tanısı alan term yenidoğan bebeklerle yapıldı. 336 uzamış sarılık tanısı alan bebek tarandı. Konjenital anomalisi olanlar, sepsis ve ağır enfeksiyon bulgusu olanlar, intrauterin enfeksiyon öyküsü olanlar, akolik gaita yapma öyküsü olanlar ve bilgilerine ulaşılamayan hastalar çalışmaya dahil edilmedi. Çalışmaya dahil edilen 180 hastanın başvuru anında ve haftalık takiplerindeki, klinik değerlendirmeleri, bilirubin düzeyleri ve ileri tetkik sonuçları değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya alınan bebeklerin %51,7'si erkek, %48,3'ü ise kızdır. Ensık karşılaşılan kan grubu A Rh (+)'tır. 24 bebekte (%14,2) sadece AB0 uyuşmazlığı, 6 bebekte (%3,5) ise sadece Rh uyuşmazlığı, 3 bebekte (%1,2) hem ABO hem Rh uyuşmazlığı ile karşılaşılmıştır. Hem 2. hafta hem de 3. hafta total bilirubin değeri ölçülmüş 130 bebek bulunmaktadır. Bu bebeklerin 3. haftada yalnızca 36'sında (%27,7) total bilirubin değeri 10 mg/dl ve üzerinde iken geriye kalan 94'ünde (%72,3) total bilirubin değeri 10'un altına düşmüştür. 2. hafta tetkikleri yapılan 38 bebeğin 7'sinde İYE, 6'sın da konjenital hipotiroidi gözlenmiştir. İYE tanısı alan bebeklerden 2'sinde İYE'nin diğer klinik bulguları da mevcuttu, 5 bebeğin ise total bilirubin VIII ortalamasının 17,9 olduğu görülmüştür. İYE ile kusma şikâyeti, emme durumu ve beslenme şekli arasında istatistiksel açından anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0,05). 2. hafta tetkikleri yapılan 38 bebeğin 6'sı konjenital hipotiroidi tanısı almıştır. İki bebeğin topuk taraması ile konjenital hipotiroidi açısından şüpheli çıktığı ve tetkik edildiği, diğer 4 bebeğin 2. hafta total bilirubin ölçümleri ortalamasının 17,5 olduğu görülmüştür. Büyük çoğunluğu anne sütü sarılığı olup 3. hafta total bilirubin değeri 10 mg/dl'nin altına düşen bebekleri ayırmak amacıyla, 2. hafta total bilirubin ölçümleri için yeni bir kesim değeri belirlenmiştir. En uygun sınıflandırma kesim noktasının maksimum Youden İndekse sahip olan 12,65 olduğu bulunmuştur. Tartışma ve Sonuç: Yenidoğan döneminde uzamış sarılığa neden olabilecek birçok hastalık tanımlanmış olmasına karşılık, anne sütü ile beslenen bebeklerin büyük bir kısmında herhangi bir patolojik durum söz konusu olmadan da uzamış sarılık görülebildiği iyi tanımlanmış bir durumdur. Bizim çalışmamızda da bebeklerin %87'inde etiyolojik bir neden saptanamamıştır ve takiplerde sarılıkların düzeldiği görülmüştür. Yenidoğanlarda uzamış sarılık, idrar yolu enfeksiyonu, konjenital hipotiroidi ve biliyer atrezi gibi altta yatan ciddi bir nedene bağlı olabilir, fakat bu yaklaşım bebeklerin tanı ve tedavilerini geciktirmemektedir. Klinik olarak iyi değerlendirilen bebeklerin 2. haftada önerilen uzamış sarılık tetkiklerini bir hafta ertelemek bebeklerin çoğunda gereksiz tetkik edilmeyi engelleyecek bir yaklaşımdır. Anahtar kelimeler: Uzamış sarılık, total bilirubin, yenidoğan