Deneysel iskemi modelinde neurod2 tedavisinin moleküler etkilerinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, TIBBİ BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BUSENUR BOLAT
Danışman: Merve BEKER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Günümüzde beyin felcinde klinik uygulanabilirliği olan tek tedavi edici ajan, doku plazminojen aktivatörüdür (tPA). Günümüzde transkripsiyon faktörleri olası tedaviler arasında yer almaktadır. NeuroD2 beyinde salgılanan nörogenezi ve farklılaşmayı indükleyen nöronal bir transkripsiyon faktörüdür. Yapılan bu çalışmada in vitro deneysel iskemi yönteminde, nöroplastisiteyi ve sağ kalımı tetikleyen bir transkripsiyon faktörü olan NeuroD2 ifadesinin arttırılma ve inhibe edilmesiyle beraber gerçekleşen moleküler değişikliklerin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Lentiviral vektörler içerisine gen klonlama yöntemleri aracılığı ile NeuroD2 geninin over-ekspresyon ve inhibisyon grupları oluşturulmuştur. Oksijen Glikoz Deprivasyonu (OGD) yöntemi ile in vitro ortamda fare nöroblastoma hücreleri olan N2a hücreleri üzerinde iskemi koşullarının oluşturulmuştur. Apoptoz analizleri Terminal deoksinükleotidil transferaz dUTP uç etiketleme (TUNEL) yöntemi ile yapılmıştır. NeuroD2 over-ekspresyonun ve inhibisyonun protein ifadesine etkisini tespit edebilmek için Western Blot yöntemi kullanılmıştır. Bulgular: İskemik koşullar altında NeuroD2 over-ekspresyonun grubunun hücrelerdeki sağ kalımını arttırdığı ve hücrelerin apoptoza girmesini anlamlı olarak azalttığı, NeuroD2 inhibisyon grubunun ise sağ kalımı anlamlı olarak azalttığı görülmüştür. NeuroD2 over-ekspresyon grubunun p-PTEN ve p-GSK3 α/β ifadesini azaltarak, mTOR ifadesini ise arttırarak AKT sağ kalım yolağını düzenlediği düşünülmektedir. NeuroD2 over-ekspresyon grubununda azalan p-Nfκ-β ve nNOS proteinlerinin ifadelerinin azaldığı gözlemlenmiştir. NeuroD2 inhibisyon grubunda p-PTEN, p-GSK3α/β, mTOR, p-Nfƙ-B ve nNOS proteinlerinin ifadesinde ve TUNEL boyamasında anlamlı bir değişim gözlemlenmemişken p-AKT ifadesi anlamlı olarak artış göstermiştir. NeuroD2 over-ekspresyon ve inhibisyon grubunda Sinaptofizin ve HIF1α ifadelerinde anlamlı bir değişim gözlenmemiştir. Sonuç: NeuroD2 over-ekspresyonu anlamlı bir şekilde hücrelerin hipoksik ortamda sağ kalımını arttırmakta, apoptosisi, inflamasyonu ve oksidatif stresi azaltmaktadır ve AKT yolağını düzenlediği görülmektedir. Bu bağlamda NeuroD2 iskemi tedavisi için potansiyel bir aday olabilmektedir.