Monolitik zirkonyada farklı sinterleme protokolleri ve yüzey pürüzlendirme işlemlerinin yüzey pürüzlülüğü, biaksiyal bükülme dayanımı ve faz dönüşümüne etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, PROTETİK DİŞ TEDAVİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BEDİA SERT
Danışman: Sibel DİKİCİER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı, monolitik zirkonyada farklı sinterleme protokolleri (klasik, orta hız, hızlı) ve yüzey pürüzlendirme işlemlerinin yüzey pürüzlülüğü, biaksiyal bükülme dayanımı ve faz dönüşümüne etkilerini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: UPCERA markalı 5YTZ-P monolitik zirkonya bloklarından 120 örnek (12 mm çap, 1.2 mm kalınlık) hazırlanmıştır. Örnekler üç sinterleme protokolüne göre sinterlenip dört gruba ayrılmıştır: kontrol, Al2O3 ile kumlama (50 μm, 2 bar), tribokimyasal silika kaplama (30 μm, 2 bar) ve Er:YAG lazer (10 Hz, 2.1 W). Yüzey pürüzlülüğü profilometre ile (Ra, Rz), biaksiyal bükülme dayanımı ISO 6872:2008 standardına göre Universal test cihazı ile ölçülmüştür. 48 örnekte faz dönüşümü XRD ile analiz edilmiştir. Her gruptan birer örneğe SEM analizi uygulanmıştır. Veriler Jamovi ve IBM SPSS ile analiz edilmiştir (p<0.05). Bulgular: Klasik sinterleme en yüksek biaksiyal bükülme dayanımı vermiştir, hızlı sinterleme en düşük değerleri göstermiştir (p<0.05). Yüzey pürüzlülüğü (Ra) açısından gruplar yüksekten düşüğe; kumlama, tribokimyasal silika, lazer ve kontrol grubu şeklinde sıralanmıştır (p<0.001). Sinterleme protokolü ve yüzey pürüzlendirme arasında etkileşim bulunmamıştır. En yüksek kübik faz oranı Er:YAG lazer (%75.1±1.2) ve kontrol (%74.8±1.4) gruplarında, en düşük kumlama (%69.9±4.0) ve tribokimyasal silika (%70.7±2.4) gruplarında tespit edilmiştir. Monoklinik faza rastlanmamıştır. Sonuç: Klasik sinterleme biaksiyal bükülme dayanıklılığını olumlu etkilerken, hızlı sinterleme en düşük değerleri vermiştir. Kumlama en yüksek pürüzlülük sağlamış ancak dayanıklılığı olumsuz etkilememiştir. Er:YAG lazer en yüksek bükülme dayanımı ve faz stabilitesi göstermiştir. Kumlama ikinci en yüksek dayanım sağlamış ancak kübik faz oranını en fazla azaltmıştır. Monoklinik faz tespit edilmemesi 5Y-TZP zirkonyanın yüksek faz stabilitesini göstermektedir.