Bir eğitim aile sağlığı merkezine kayıtlı nüfusta aşı reddi ve ilişkili faktörlerin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, BURSA YÜKSEK İHTİSAS SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CAN MUGAN
Danışman: Hakan DEMİRCİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada Aile Sağlığı Merkezine başvuran hastalarda aşı reddine yol açan bireysel ve toplumsal faktörleri araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma Ocak 2020 – Nisan 2020 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi' ne bağlı Bağlaraltı Eğitim Aile Sağlığı Merkezine kayıtlı, Genişletilmiş Ulusal Bağışıklama Programı çerçevesinde uygulanan aşılardan ilk 24 aylık aşı takviminde yer alan bir veya daha fazla aşıyı reddeden ailelerin tamamı dahil edilerek yapıldı. Tıbbi nedenlerle aşı yaptıramayan aileler çalışma dışı bırakıldı. Katılımcılar aşı reddi olan ve olmayan olarak iki gruba ayrıldı ve sosyodemografik veri formu, Avrupa Sağlık Okuryazarlığı Kısa Formu, stres termometresinden oluşan sorular yüz yüze anket tekniği kullanılarak soruldu. Her iki grubun sağlık kayıtları incelenerek hastane başvuru ve antibiyotik kullanım sıklıkları tespit edildi. Bulgular: 44 dört aşı reddi olan ve 44 aşı reddi olmayan katılımcıyla yaptığımız çalışmada her iki grup arasında eğitim durumu, gelir durumu, sigara ve alkol kullanımı açısından istatistiksel bir fark izlenmemiştir. Sağlık okuryazarlığı verileri ortalaması her iki grubun yeterli düzeyde ve birbirine yakın olarak tespit edilmiş ve istatistiksel anlamlı bir fark gözlenmemiştir. Stres termometresinde kesim noktası 4 olarak alındığında aşı reddi olmayan grubun %79,54' ünün aşı reddi olan grubun ise %61,36' sının bu kesim noktasının üzerinde olduğu izlendi. Her iki grup arasında stres ortalama puanları arasında anlamlı bir fark izlenmemesine karşın aşı reddi olmayan grubun bedensel ve duygusal problemlerinin stres düzeyleri üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu tespit edilmiştir. Aşı reddi olan grubun gebeliklerinde tetanos ve oral glukoz tolerans testini kontrol grubuna göre daha fazla reddettiği tespit edilmiştir. Her iki grubun sağlık kayıtları incelendiğinde yine aynı şekilde aşı reddi olan grubun sağlık kurumlarına daha az başvurduğu ve daha az antibiyotik kullandığını gözlemledik. Aşı ret nedenlerinde ise katılımcılarımızın %59,09' u aşıyı zararlı bulduğunu, %56,82' i çevresindeki aşı yaptırmayan kişilerden etkilendiğini belirtmiştir. Sonuç: Aşı reddi tek başına ele alınabilecek bir konu değildir süreç aşı reddine gelen kadar pek çok faktör sürece etki etmektedir. Bu faktörlerin doğru tespiti sonrası gerekli adımların atılması aşı reddi ile başlayıp diğer sağlık uygulamalarına sıçrayacak ret kavramının önüne erken dönemde geçmek için önemlidir. Anahtar Kelimeler: Aşı Reddi, Sağlık Okuryazarlığı, Stres Termometresi, Bağışıklama