Meme kanserinde Ga-68 DOTA-Bombesin PET/BT'nin evreleme ve yeniden evrelemeye katkısı
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET CAN BALOĞLU
Danışman: Esra ARSLAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Son yıllarda meme kanseri dahil birçok kanserde, GRPR ekspresyonu saptanmasıyla birlikte bu reseptöre yönelik çalışmalar hız kazanmış olup çalışmamızda da bu reseptör üzerinden Ga-68 DOTA-Bombesin PET/BT görüntüleme yapılarak F-18 FDG PET/BT görüntüleme ile karşılaştırmak ve meme kanserinde evreleme ve yeniden evrelemeye katkısı araştırmaktır. GEREÇ VE YÖNTEM: Meme kanseri tanısı alan evreleme amaçlı görüntüleme için yönlendirilen 23 kadın ve 1 erkek hasta , meme kanseri nedeniyle takip edilen yeniden evreleme amaçlı 3 kadın hasta olmak üzere toplamda 27 hasta dahil edilmiştir. Hastalara F-18 FDG PET/BT ve Ga-68 DOTA-Bombesin görüntüleme, aynı 2 haftalık süreç içerisinde gerçekleştirildi. Her iki görüntülemede arka plan aktivitesi değerlendirmeleri için karaciğer, kemik iliği (L1 vertebradan), kan havuzu (çıkan aortadan) ve meme dokusundan VOI'ler çizilerek SUVmean değerleri hesaplandı. Ga-68 DOTA-Bombesin görüntüleme için ayrıca en yoğun tutulum gösterdiği alan olan pankreastan SUVmean değerleri alınarak fizyolojik tutulum değerleri hesaplandı. Her iki görüntülemede primer tümöral lezyona ait SUVmax, SUVmean, MTV, TAO değerleri hesaplandı ve birbirleriyle karşılaştırıldı. Her iki görüntüleme yönteminde ipsilateral akiller lenf nodlarında saptanan tutulumlar kaydedildi ve histopatolojik veriler doğrultusunda karşılaştırıldı. Her iki görüntülemede aksiller lenf nodlarında ve görüntüleme alanına giren vücudun diğer kısımlarında saptanan metastaz şüpheli odakların ayrımı için mümkünse histopatoloji, değilse MR ve diğer görüntüleme bulguları kullanıldı. Meme kanserinin histopatolojik ve moleküler subtipine göre sınıflandırmalar yapıldı ve her iki görüntüleme yöntemi birbiriyle ve kendi içlerinde karşılaştırıldı. BULGULAR: Evreleme amaçlı başvuran 24 hastanın 26 primer tümöral lezyon değerlendirildiğinde, 16 lezyon invaziv duktal karsinom, 6 lezyon invaziv lobüler karsinom, 2 lezyon papiller karsinom, 1 lezyon tubulolobüler karsinom ve 1 lezyon tübüler karsinom; 11 lezyon luminal A, 12 lezyon Luminal B / HER 2 - ve 3 lezyon Luminal B / HER 2 + şeklindeydi. Evreleme hastalarında, primer tümöral lezyon bazlı analizde her iki görüntüleme yönteminde hesaplanan SUVmax değerleri arasında histopatolojik subtiplerde anlamlı farklılık saptanmamıştır ( p>0.05). Moleküler subtiplerde ise FDG görüntülemede ise anlamlı farklılık saptanırken (p 0.05). Ga-68 DOTA-Bombesin PET/BT görüntülemede F-18 FDG'ye benzer şekilde, aksiller lenf nodu metastazı olan hastalarda , primer tümör boyutu 2 cm'den büyük ve Ki-67 değeri %20'den yüksek olan hastalarda primer tümör SUVmax değerleri istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksek bulundu (p<0.05). Fizyolojik arka plan aktiviteleri kıyaslandığında Ga-68 DOTA-Bombesin görüntülemede karaciğer ve kemik iliğinde F-18 FDG görüntülemeye kıyasla SUVmean istatistiksel olarak anlamlı şekilde düşük olarak hesaplandı. Ga-68 DOTA-Bombesin görüntüleme ile hastaların %95.8'inde, (lezyonların %92.3'ünde) primer tümöral odak, %84.6'sında metastatik aksiller lenf nodları tespit edilmiştir. F-18 FDG görüntülemede memede 2 odakta, 5 hastada 6 aksiller lenf nodunda yanlış pozitif tutulumlar saptanırken Ga-68 DOTA görüntülemede yalancı pozitiflik saptanmamıştır. Metastatik hastalar incelendiğinde 1 hastada Ga-68 DOTA-bombesin ile F-18 FDG 'ye kıyasla, uzak metastatik lenf nodları, ek kemik metastazı izlenirken, 1 hastada kalvaryumda ek kemik metastazları saptandı. 1 hastada aksiller lenf nodu metastazlarında ve karaciğer metastazında Ga-68 DOTA-bombesin tutulumu izlenmezken aynı hastada FDG'de izlenmeyen kemik metastazı Bombesin görüntüleme ile saptandı. Yeniden evreleme hastalarında ise bir hastada FDG'ye ek olarak Bombesin görüntüleme ile ek karaciğer metastazları saptanırken, hormonoterapi altında progrese 2 hastada ise hiçbir lezyonda Bombesin tutulumu gözlenmedi. SONUÇ: Ga-68 DOTA-Bombesin PET/BT, meme kanseri hastalarında F-18 FDG PET/BT görüntülemeye yardımcı olarak kullanılabilir. Özellikle hormon reseptörleri pozitif meme kanserinde hem primer tümörü, hem de aksiller lenf nodu ve diğer metastatik odakları yüksek duyarlılıkla tespit etmede ve FDG görüntülemenin zayıf kaldığı subtiplerde lezyonları saptayabilmede başarılıdır. Belirli hasta gruplarında evrelemede yararlı olmakla kalmayıp reseptör bazlı bir görüntüleme olması nedeniyle, ileride peptid reseptör radyonüklid tedavisi (PRRT) yoluyla yeni bir tedavi yaklaşımı sağlayabilir. ANAHTAR KELİMELER: Meme kanseri, Bombesin, GRPR, Ga-68 DOTA, PET/BT, F-18 FDG