Acil serviste kronik obstrüktif akciğer hastalığı alevlenmesi tanısı konulan hastalarda serum İsthmin-1'in etkinliğinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, BURSA YÜKSEK İHTİSAS SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUHAMMED DAYI
Danışman: Halil KAYA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) alevlenmeleri, hastalığın prognozunu kötüleştiren ve acil servis başvurularının önemli bir kısmını oluşturan klinik tablolardır. Alevlenmelerde erken tanı ve mortalite öngörüsünde kullanılabilecek biyobelirteçlerin belirlenmesi güncel araştırmaların konuları arasında yer almaktadır. İsthmin-1, akciğer dokusunda yüksek oranda eksprese edilen, inflamasyon ve hücresel stres yanıtlarını düzenleyen bir glikoproteindir. Bu çalışmada acil serviste KOAH alevlenmesi tanısı konulan hastalarda serum İsthmin-1 düzeylerinin sağlıklı bireylerle karşılaştırılması ve kısa dönem klinik sonuçlarla ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya acil servise başvuran 148 KOAH alevlenmesi tanılı hasta ile 104 sağlıklı birey olmak üzere toplam 252 kişi dahil edilmiştir. Katılımcıların demografik verileri, komorbid hastalıkları, vital bulguları ve laboratuvar sonuçları kaydedilmiştir. Serum İsthmin-1 düzeyleri ELISA yöntemiyle ölçülmüştür. Veriler SPSS 27 programında analiz edilmiştir. Normal dağılıma uymayan veriler için Mann-Whitney U testi, korelasyon analizinde Spearman yöntemi, kısa dönem mortalite öngörüsünde ROC analizi kullanılmıştır; p<0,05 anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Hasta grubunun medyan yaşı 70 (IQR: 62,5–76), kontrol grubunun 50,5 (IQR: 42–59) olarak tespit edilmiştir. Erkek cinsiyet oranı %71,6 olarak saptanmıştır. Hastaların ortanca İsthmin-1 düzeyi 356,89 ng/ml (IQR,25-75: 294,26-474,24) iken kontrol grubunun ortanca İsthmin-1 düzeyi 205,51 ng/ml (IQR,25-75: 155,27-265,07) olarak saptanmıştır. İsthmin-1 düzeyleri istatistiksel olarak anlamlı saptanmıştır (p<0,001). Ancak 30 ve 90 günlük mortalite öngörüsünde İsthmin-1 anlamlı bir ayırt edici güce sahip değildir (AUC=0,405; p=0,216 ve AUC=0,458; p=0,506). İsthmin-1 ile kreatinin arasında pozitif korelasyon saptanmıştır (p<0,05, r= 0,183). Diğer parametrelerle anlamlı ilişki görülmemiştir. Sonuç: KOAH alevlenmesi tanısı alan hastalarda serum İsthmin-1 düzeyleri sağlıklı bireylere göre belirgin şekilde yüksektir. Ancak kısa dönem mortaliteyi öngörmede bağımsız bir belirteç değildir. İsthmin-1'in KOAH alevlenmesinde artışı, infamatuar ve doku stres yanıtının bir yansıması olabilir. İsthmin-1 ve kreatinin ilişkisi ise KOAH alevlenmesinin yalnızca pulmoner değil, aynı zamanda çok sistemli bir yanıt oluşturduğunu ve İsthmin-1'in bu geniş biyolojik yanıt spektrumuna duyarlı olabileceğini desteklemektedir. Daha geniş çaplı ve çok değişkenli çalışmalarla İsthmin-1'in tanısal ve prognostik değerinin daha iyi anlaşılacağını öngörmekteyiz. Anahtar Kelimeler: Kronik obstrüktif akciğer hastalığı, Alevlenme, İsthmin-1, Biyobelirteç, Acil servis