Acil serviste gastrointestinal sistem kanaması tanısı konulan hastalarda baz defisiti, laktat ve kan üre azotu/albümin değerinin kan transfüzyonu gerekliliğini ve mortaliteyi öngörmedeki rolü retrospektif çalışma
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: METİN ÖNER
Danışman: Burcu GENÇ YAVUZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Acil serviste gastrointestinal sistem kanaması tanısı konulan hastalarda baz defisiti, laktat ve kan üre azotu(BUN)/Albumin değerinin kan transfüzyon gerekliliğini ve mortaliteyi öngörmedeki rolü GİRİŞ: Tanı ve tedavideki gelişmelere rağmen gastrointestinal sistem (GİS) kanamaları, mortalitesi yüksek ve sağlık sistemleri için ciddi bir yüktür. Bu yüzden risk sınıflandırmalarının yapılması ve prognozun öngörülmesi esastır. Çalışmamızın primer amacı; GİS kanama semptomlarıyla acil servise başvuran hastaların baz defisiti (BE), laktat ve kan üre azotu (BUN)/Albumin değerlerinin GİS kanama prognozundaki olası rolü, GİS kanamalarına bağlı hastane içi mortalite ile bu parametreler arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığını araştırmaktır. Sekonder amacımız ise; BE, BUN/Alb ve Laktat değerlerinin üst GİS kanama hastalarında mortaliteyi ön görmedeki rolünü ve Glasgow Bladchfort skorlama sistemi ile bu parametrelerin etkinliğinin karşılaştırılmasıdır. GEREÇ VE YÖNTEM:Sağlık Bilimleri Üniversitesi Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniğine 1.Ocak 2016-1.Ocak 2021 tarihleri arasında GİS kanamaları semptomlarıyla başvurup GİS kanama tanısı ile Dahiliye, Gastroenteroloji ve Genel Cerrahi kliniklerinden bir tanesine internasyonu yapılan hastalar retrospektif olarak incelendi. Çalışmaya dahil edilen hastaların demografik özellikleri (cinsiyet, yaş ), acil servise başvuru şikayeti, acil servis başvuru anında ölçülen vital bulguları (sistolik, diyastolik kan basıncı, nabız), acil servis başvuru anından yapılan laboratuvar incelemeleri ( hemoglobin (Hgb), hematokrit (Htc), albümin, kreatinin, kan üre azotu (BUN), BUN/Albumin, International normalized ratio (INR), C-reaktif protein (CRP), kalsiyum, alanin aminotransferaz (ALT), aspartat aminotransferaz (AST), pH, HCO3, laktat, base excess (BE) ,kan grubu),acil endoskopi yapılıp yapılmadığı, kan transfüzyonu, yatış süresi, hangi servise yatışının yapıldığı, Glasgow Blatchford Skoru (GBS), ek hastalıkları (neoplastik hastalık, kronik karaciğer hastalığı, konjestif kalp yetmezliği (KKY), kronik renal yetmezlik (KRY), serebrovasküler hastalık (SVO), hipertansiyon (HT), kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH), Astım, koroner arter hastalığı (KAH), hastane içi mortalite bilgileri taranarak kayıt altına alındı. Çalışmaya dahil edilen hastalar hastane içi mortalite olan ve olmayan olarak iki gruba ayrıldı ve yukarıda sayılan parametrelerin mortaliteyi öngörmedeki etkinliği karşılaştırıldı. BULGULAR: Çalışmaya dahil edilen 350 hastanın 308'i üst GİS, 42 si alt GİS kanama tanısı alan hastalardan oluşmakta olup hastaların yaş ortalaması 65,79±17,58 yıl ve %61,4'ü erkekti. Çalışmamızda hastaların mortalite oranı ise %12 olarak hesaplandı.Mortalite görülen hasta grubunun medyan BE değeri -3,63 (IQR: -10,66-1,89) ve mortalite görülmeyenlerde 0,4 (IQR: -2,38-2,37) olup, mortalite görülen hastalarda BE değerleri anlamlı daha düşük bulundu (p=0,001). BUN/Albumin değeri mortalite ile sonlanan hasta grubunda 18,99(10-27,73) ve mortalite görülmeyen hasta grubunda 7,83(4,76-13,17) hesaplanmış olup,mortalite ile sonlanan hasta grubunda BUN/Albumin değeri anlamlı olarak daha yüksek bulundu (p 12 eşik değerinde duyarlılık %61,29 ve seçicilik %81 ve modifiye GBS >13 eşik değerinde duyarlılık %58,06 ve seçicilik %84,62 olarak hesaplandı. Ancak tek başına BE ≤-3,294 kesim noktası için mortaliteyi ön görmede duyarlılık %61,29 ve seçicilik %80,09, BUN/Alb >16,765 kesim noktası için mortaliteyi ön görmede duyarlılık %67,74 ve seçicilik %82,81 ve Laktat >2.8 kesim noktası için mortaliteyi ön görmede duyarlılık %58,06 ve seçicilik %84,62 bulunmuştur. Çalışmamızın sonuçlarına göre; acil serviste GIS kanama tanısı alan tüm hastalar değerlendirilirken; BE %92.2 NTD, laktat %93.1 NTD ve BUN/Alb ise %97.2 NTD ile mortaliteyi öngörmek için kullanılabilir. SONUÇ: Çalışmamızda, GIS kanama nedeniyle acile başvuran tüm olguların yönetiminde; BE ve BUN/Albumin oranının hastaların prognozunu ve kan transfüzyon ihtiyacını öngörmede kullanılabileceğini gösterdik. Sadece üst GIS kanama nedeniyle takip edilen hastalar incelendiğinde ise BE, BUN/Alb ve laktat değerleri, GBS ile benzer doğrulukta mortaliteyi ön görmede kullanılabilir.