Metastatik ve nüks etmiş ileri evre RCC tanılı hastalarda sunitinib ve pazopanib tedavisinin karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA GÜLHANE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EKİN KADIOĞLU YILDIRIM
Danışman: İsmail ERTÜRK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Renal hücreli karsinom (RCC), küresel kanser tanılarının ve ölümlerinin %2'sini oluĢtursa da, son elli yılda dünyada görülme sıklığı iki kattan fazla artmıĢtır ve bugün Amerika BirleĢik Devletleri'nde (ABD) en sık görülen dokuzuncu kanser türüdür. 2005 yılından bu yana, renal kanser karsinogenezinin altında yatan moleküler mekanizmalara hedeflenen tedavilerin uygulanması sayesinde tedavi seçenekleri hızla geliĢmiĢtir. VEGF reseptör tirozin kinaz inhibitörleri sunitinib ve pazopanib ve anti-VEGF monoklonal antikor bevacizumab dahil olmak üzere vasküler endotel büyüme faktörü (VEGF) sinyalinin inhibitörleri, artık uygun riskli ve orta riskli metastatik renal hücreli karsinom için standart birinci basamak tedavi seçenekleridir, rapamycin (mTOR) inhibitörü temsirolimus'un memeli hedefi ise renal hücreli karsinom ve zayıf prognostik riski olan hastalar için yaygın olarak önerilmektedir. VEGF reseptörü, mTOR, c-MET veya immün kontrol noktası, inhibitörü programlanmıĢ ölüm 1 reseptörü ile etkileĢimini hedefleyen diğer birçok ajan etkinlik göstermiĢtir ve renal hücreli karsinom hastaları için güncel tedavi seçenekleridir. ÇalıĢmamıza metastatik ve nüks etmiĢ RCC tanılı hastalar dahil edilmiĢtir. Metastatik ve nüks etmiĢ ileri evre RCC tanılı hastalarda tirozin kinaz inhibitörü olan iki ajan sunıtinib ve pazopanib tedavisinin karĢılaĢtırılması yapılacaktır. Bu iki ajan arasındaki karĢılaĢtırma ajanları kullanan hastalarda çalıĢmanın primer ve sekonder sonlanım noktaları olan genel sağkalım ve progresyonsuz sağkalım ve güvenlik açısından olacaktır Gereç ve Yöntemler: AraĢtırma tek merkezli kesitsel, analitik çalıĢma Ģeklinde dizayn edilmiĢtir. Retrospektif bir çalıĢmadır. Bu araĢtırmaya Gülhane Eğitim AraĢtırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Anabilim Dalı Kliniklerinde yatıĢı yapılan veya Polikliniğine baĢvurmuĢ olan RCC tanılı hastalardan gönüllü olanlar dahil edilmiĢtir. AraĢtırma 15.09.2022-15.01.2023 tarihleri arasında yapılmıĢtır. Hastaların demografik bilgileri, tanı tarihleri, metastaz tarihleri, metastaz bölgeleri, ix nefrektomi tarihleri, uygulanan tedaviler ve yan etkileri, laboratuvar sonuçları, tedavi değiĢiklik tarihleri, tedavi değiĢiklik nedenleri, son kontrol tarihleri ve ölüm tarihleri kaydedilmiĢtir. Kan, idrar örneklemesi, görüntüleme tetkiki vb. yapılmamıĢtır. Bazı değiĢkenlere yönelik veri kalitesini artırmak için dosyadan elde edilen bazı bilgilerin hasta ve yakınlarından teyit edilmesinin araĢtırma kalitesine katkı sağlayacağı düĢünülmüĢtür. Aksi halde mevcut araĢtırma sadece dosya üzerinden yürütülebilecek özellikte planlanmıĢtır. Bulgular: ÇalıĢmaya alınan hastaların %28,1'ü kadın %71,9'sı erkekti. Hastaların özgeçmiĢleri incelendiğinde %35,4'ünde hipertansiyon, %13,5'inde diyabetes mellitus bulunmaktaydı. Hastaların %28'1i ace inh/arb, %8,3'ü statin kullanmaktaydı. Hastaların %43,8'i sigarayı hiç kullanmamıĢ, %9,4'ü halen içmekteydi. ÇalıĢmaya katılan hastalarda primer böbrek lokalizyonu incelendiğinde %64,6 sol böbrek, %35,4 sağ böbrekteydi. Böbrek hücreli kanser tanısı alan hastaların %26'sına nefrektomi yapılmamıĢ, %74'üne ise nefrektomi yapılmıĢtı. Nefrektomi yapılan hastaların %66,7'si radikal nefrektomili, %7,3'ü parsiyel nefrektomiliydi. Hastaların evrelerine bakıldığında evre 1, 2, 3 ve 4 olan hasta yüzdeleri sırasıyla %3,3, %17,4, %8,3, %50,4'tü. TNM evrelemesine bakıldığında %30.2 hastada uzak metastaz saptanmadı. Hastaların %17,7'sinde adrenal bez tutulumu, %31.3 ünde de lenf nodu tutulumu mevcuttu. Tümörlerin %9,4'ü sarkamoid özellik bulundurmaktaydı. Hastaların tedavi öncesi ECOG'ları ecog 0, 1, 2, 3 olarak sırasıyla %24, %59,4, %15,6 ve %1 olarak tespit edildi. ÇalıĢmadaki hastaların metastaz durumu incelendiğinde santral sinir sistemi metastazı %9,4, akciğer metastazı 59,4, karaciğer metastazı %19,8, kemik metastazı %47,9, yumuĢak doku metastazı %61,5 olarak saptandı. Pazopanib kullananların sağkalım ortancası 10,2 (20,8) iken sunitinib kullananların ise 7,9 (23,9) olarak bulunmuĢtur. Aralarında istatistiksel olarak anlamlı farklılık mevcut değildir (p=0,359). Pazonanib kullananlarda 22,8 (43,3) olan genel sağkalım ortanca değeri sunitinib kullananlarda 17,1 (33,4) olarak bulunmuĢtur. Aralarındaki fark istatistiksel olarak anlamlı değildir (p=0,188). Favorable risk grubunda progresyonsuz sağ kalıma bakıldığında pazopanib kullanan hasta grubunda ortalama 34,1±29,5, sunitib kullanan hasta grubunda ise ortalama 21,8±13,8 bulunmuĢ olup istatistiksel olarak anlamlı fark x saptanmamıĢtır (p değeri 0,144). Yine favorable risk grubunda genel sağ kalıma bakıldığında pazobanib kullanan hasta grubunda ortalama 47,3±36, sunitinib kullanan hasta grubunda ortalama 29,1±19,8 olarak bulunmuĢ olup istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıĢtır (p değeri 0,096). Intermediate-Poor risk grubu incelendiğinde progresyonsuz sağ kalımda pazopanib kullanan hastalarda oranca değer 7,9 (10,7), sunitinib kullanan hastalarda ortanca değer 6,6 (25,1) olarak bulunmuĢtur. Yapılan istatistiksel analizde p değeri 0,956 olarak saptanmıĢ olup yine istatistiksel olarak anlamlı fark görülmemiĢtir. Yine aynı grupta genel sağ kalıma bakıldığında pazopanib kullananlarda ve sunitinib kullananlarda ortanca değerler sırasıyla 17,4 (40,9), 11,8 (29,8) olarak saptanmıĢtır. Yapılan istatistiğin p değeri 0,777'dir. Sonuç: Sonuç olarak çalıĢmaya alınan hastalarda pazopanib ve sunitinib alanlar progresyonsuz sağ kalım ve genel sağ kalım açısından karĢılaĢtırıldı ve iki grup arasında anlamlı farklılık olmadığı görüldü. Bu bulgular ıĢığında pazopanib ve sunitinib kullanan hastaların yan etkiler açısından yakın takip edilmesi gerektiği fakat tedavi açısından anlamlı farklılığa neden olmadığı bulundu. Hastalar ımdc risk sınıflamasına göre 3 kategoriye ayrıldı ve bu kategorilerde de iki ilaç karĢılaĢtırıldığında yine pazopanib ve sunitinib arasında pfs ve os açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Anahtar Kelimeler: Renal hücreli kanser, pazopanib, sunitinib, hedefe yönelik tedavi.