Ürtiker ile başvuran hastaların değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ABDURRAHİM ATİK
Danışman: Emine VEZİR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Ürtiker, çocuklarda sık görülen ve yaşam kalitesini etkileyen bir deri reaksiyonudur. Bu çalışmada, ürtiker tanısıyla değerlendirilen pediatrik hastaların akut ve kronik ürtiker olarak sınıflandırılması ve kronik ürtiker açısından risk faktörlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca, başvurusunda akut ürtiker sınıfında olup, kronik ürtikere dönüşen hastalarda bu geçişi etkileyen faktörlerin incelenmesi hedeflenmiştir. Gereç ve yöntem: Çalışmaya, 01 Ocak 2020 ile 31 Aralık 2022 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk İmmünolojisi ve Alerji Hastalıkları Kliniği'nde ürtiker tanısı konulup takip edilen 0- 18 yaş arası 1010 hastanın verileri geriye dönük olarak incelenmiştir. Hastalar akut ve kronik olarak sınıflandırılmış, yaş, cinsiyet, tetikleyiciler, eşlik eden alerjik hastalıklar ve diğer klinik özellikler açısından karşılaştırılmıştır. Akut ürtikerden kronik ürtikere geçiş gösteren hastalarda bu duruma etki eden faktörler analiz edilmiştir. Bulgular: Hastaların %82,1'i akut ürtiker; %17,9'u kronik ürtiker olarak sınıflandırılmıştır. Çocuk Alerji poliklinik değerlendirmesi sonrasında, akut ürtiker vakalarının %69,4'ünde, kronik ürtiker vakalarının ise %60,2'sinde etiyoloji belirlenememiştir (p<0.001). Nihai etiyolojiler açısından, enfeksiyonlar %21,1 ile akut ürtikerde daha yaygınken, kronik ürtikerin etiyolojisinde fiziksel ajanlar %30,9 ile daha yüksek oranda yer almıştır (p<0,001). Akut ürtikerden kronik ürtikere dönüşen hastaların yaş ortancası 14,2 (10-16,6) yıl olup, akut ürtiker grubundaki yaş ortancasından 6,5 (3,3-11,6) yıl anlamlı derecede yüksektir (p<0,001).Yaşın artmasının, kronik ürtiker riskini yaklaşık 3 kat arttırdığı bulunmuştur [OR:2,874; GA:2,259-3,659; p <0,001]. Nihai etiyoloji olarak enfeksiyonlar %30,1 ile 1-6 yaş grubunda daha yaygınken, fiziksel ajanlar %15,8 ile 12 yaş ve üzeri grupta daha sık gözlenmiştir (p=0,024). Eşlik eden alerjik hastalıklar, akut ürtikerli çocuklarda (%29,9), akut ürtikerden kronik ürtikere giden çocuklara kıyasla (%13,2) daha sık bulunmuştur (p=0,026). Deri prick testin sonuçlarına göre, atopi oranları akut (%27,8) ve kronik ürtiker (%31,7) arasında farklılık göstermemiştir (p=0,368). Sonuç: Akut ürtikerde enfeksiyonlar, en yaygın etiyolojik faktörler olarak saptanırken, kronik ürtikerde fiziksel ajanlar daha sık görülmektedir. Enfeksiyonlar 1- 6 yaş grubunda daha yaygınken, fiziksel ajanlar 12 yaş ve üzeri grupta daha sık olarak gözlemlenmiştir. Hem akut ürtiker hem de kronik ürtiker vakalarının büyük bir kısmında etiyolojik nedenin belirlenemediği görülmüştür. Yaşın artması, kronik ürtiker gelişimi için yaklaşık üç kat daha yüksek bir riskle ilişkilendirilmiştir. Bu bulgular, pediatrik ürtikerin alt tipleri arasındaki farklılıkların daha iyi anlaşılmasına katkıda bulunabilir. Elde edilen sonuçların, literatüre katkı sağlaması ve gelecekte yapılacak araştırmalar için bir temel oluşturması beklenmektedir. Anahtar kelimeler: Akut ürtiker, kronik ürtiker, yaş, enfeksiyonlar, fiziksel ajanlar