Lomber epidural steroid enjeksiyonlarının uyku ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÜMMÜHAN KÜBRA MENTEŞE
Danışman: Ayça Sultan ŞAHİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bel ağrısı, küresel ölçekte görülme sıklığı yüksek olan, ciddi ekonomik yük, iş gücü kaybı ve yaşam kalitesinde düşüşle sonuçlanan önemli bir halk sağlığı problemidir. Hastalarda öncelikle etyolojiye yönelik konservatif tedaviler uygulanmaktadır. Ancak bu tedavilere yanıt alınamayan ve kronikleşen ağrılarda açık cerrahi öncesinde minimal invaziv yöntemlere başvurulabilmektedir. Bu çalışmanın amacı, lomber epidural steroid enjeksiyonlarının bel ağrısı olan hastalarda ağrı, uyku ve yaşam kalitesi üzerine etkilerini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif gözlemsel çalışmada, Haziran 2023 - Temmuz 2024 tarihleri arasında uygun medikal ve fizik tedavi modalitelerine yanıt vermeyen ve lomber epidural steroid enjeksiyonu uygulanan 45 hastanın dosya verileri değerlendirildi. Ağrı düzeyi (VAS), fonksiyonel durum (ODI), uyku kalitesi (PSQI) ve yaşam kalitesi (SF-12) skorları işlem öncesi ve işlem sonrası 1. ve 6. aylarda karşılaştırıldı. Ayrıca hastaların demografik verileri, vücut kitle indeksi (VKİ), ASA skoru, bel ağrısının süresi ve tanısı da değerlendirildi. Çalışmanın özgün yönü, ESİ'nin etkilerini yalnızca ağrı üzerinden değil, aynı zamanda uyku ve yaşam kalitesi parametreleriyle birlikte çok boyutlu olarak değerlendirmesidir. Bulgular: İşlem sonrası hem aktivite hem de istirahat sırasında ağrı düzeyinde anlamlı azalma görüldü (p<0.001). Aynı şekilde, 1. ve 6. aylarda ODI ve PSQI skorlarında da anlamlı iyileşmeler kaydedildi (p<0.001). SF-12 fiziksel ve mental bileşen skorlarında da anlamlı artış gözlendi (p<0.001). Korelasyon analizleri, ağrı düzeyindeki azalma ile uyku kalitesi ve yaşam kalitesindeki iyileşmeler arasında güçlü ilişki olduğunu gösterdi. Sonuç: Lomber epidural steroid enjeksiyonu, bel ağrısı olan hastalarda yalnızca ağrının azalmasını değil, aynı zamanda fonksiyonel kapasitenin artmasını, uyku ve yaşam kalitesinin iyileşmesini sağlamaktadır. Elde edilen bulgular, bu girişimin multidisipliner hasta yönetiminde etkili bir araç olduğunu göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Epidural Steroid Enjeksiyonu, Uyku Kalitesi, Yaşam Kalitesi, VAS, PSQI, ODI, SF-12