İdiyopatik epiretinal membran tanılı cerrahi geçiren hastaların optik koherens tomografi anjiyografi bulgularının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HALİDE MERVE ERTALU
Danışman: Zeliha YAZAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: İdiopatik epiretinal membran (İERM) tanısı alan hastalarda tüm retina katmanlarının ve koroidin vasküler özelliklerini araştırmak ve ameliyattan 6 ay sonra vasküler değişimler ile görsel sonuçlar arasında ilişkiyi belirleyerek cerrahi prognozun değerlendirilmesi amaçlandı. GEREÇ VE YÖNTEM: İdiopatik ERM tanısı konarak takip edilen ve vitreoretinal cerrahi (VRC) uygulanan 250 hastanın dosyası tarandı. Çalışma kriterlerine uyan hastaların VRC geçiren gözleri çalışmaya dahil edilerek çalışma grubu oluşturuldu. Bu hastaların sağlıklı diğer gözleri kontrol grubu olarak değerlendirildi. Hastaların preoperatif ve postoperatif 6.ayda en iyi düzeltilmiş görme keskinlikleri (EİDGK), göz içi basınçları ölçülerek kaydedildi; biyomikroskobik muayene ve fundus muayene bulguları kayda alındı. Optik koherens tomografi anjiografi (OKTA) cihazından elde edilen preoperatif ve postoperatif 6.ay verileri kaydedildi. Tüm veriler hasta ve kontrol gruplarında karşılaştırılarak istatistiki analizleri yapıldı. BULGULAR: Çalışmaya 21 olgu dahil edildi. Bu hastaların İERM'li 21 gözü çalışma grubunu (n=21), sağlıklı olan diğer gözleri (n=21) kontrol grubunu oluşturdu. Olguların %66,7'si (14 hasta) kadındı ve yaş ortalaması 67,48 ± 6,91 (min – max: 56 – 83) yıl idi. Cerrahi öncesi, olguların İERM'li gözlerinde, sağlıklı diğer gözleri ile karşılaştırıldığında EİDGK istatistiki anlamlı daha düşük (p 0,05). Cerrahi öncesi sağlıklı gözlerin tamamında retina fotoreseptör iç segment/fotoreseptör dış segment bandı (IS/OS) düzgün; İERM'li gözlerin %47,6'sında IS/OS bandı bozuktu (p 0,05), retina derin damar dansitesi değerlerinden para foveal nasal damar dansitesi değerinin istatistiksel anlamlı düzeyde arttığı (p=0,043) saptandı. Koriokapillaris damar dansitesi değerlerinin postoperatif 6.ayda değişimi incelendiğinde, para foveal inferior damar dansitesi (p=0,032) ve peri-foveal damar dansitesinin (p=0,045) istatistiki anlamlı düzeyde arttığı tespit edildi. SONUÇLAR: Vitreoretinal cerrahi öncesi İERM'li gözlerde, hastaların sağlıklı diğer gözlerine oranla EİDGK daha az, santral makula kalınlığı daha fazla, foveal avasküler zon (FAZ) alanı daha küçük, retinada yüzeyel ve derin kapiller foveal pleksus damar dansiteleri daha yüksek, ancak parafoveal damar dansiteleri daha düşüktür. Epiretinal membranın ve internal limitan membranın soyulduğu cerrahi sonrası bu gözlerde EİDGK belirgin artmaktadır ve bu artış parafoveal derin kapiller damar dansite artışı ile koreledir. Cerrahi sonrası santral makula kalınlığı belirgin azalmakta, ancak FAZ alanı değişmemektedir. İERM varlığı koriyokapillaris damar dansitesini etkilememektedir, vitreoretinal cerrahi sonrası da koriyokapillaris para-foveal inferior ve peri-foveal damar dansitesi artmıştır. Sonuç olarak idiyopatik epiretinal membranlı gözlerde vitreoretinal cerrahi ile epiretinal membran ve internal limitan membran soyulmasının, görme artışı sağlamasının yanı sıra makulada mikrovaskülarizasyonu da artırdığı OCT-A ile kantitatif olarak tespit edilmiştir. ANAHTAR KELİMER: İdiopatik Epiretinal Membran, Optik Koherens Tomografi Anjiografi, En İyi Düzeltilmiş Görme Keskinliği, Vitreoretinal Cerrahi